Wetenschap - 5 april 2011

Rikilt vindt Japanse isotopen

tekst:
Astrid Smit

De concentraties van Japans radioactiviteit liggen nog onder de norm. Dat meldt het Rikilt, dat Nederlandse gewassen en diervoeders onderzoekt op de aanwezigheid van Japanse radioactiviteit. Ook geïmporteerde producten uit Japan worden zorgvuldig nagekeken.

Nederland beschikt over een netwerk van 55 radioactiviteitsdetectoren, verspreid over het hele land. Dit Landelijk Meetnet Radioactiviteit in Voedsel registreert voortdurend de hoeveelheid radioactiviteit (vooral radio-isotopen van cesium en jodium) die in de voedselketen terechtkomt. Het Rikilt analyseert de data en slaat alarm als de norm dreigt te worden overschreden.
Volgens berekeningen zouden Japanse stofdeeltjes twee weken na de Fukushimaramp Nederland binnenwaaien. Dat klopte. Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu mat eind maart een klein beetje Japanse radioactiviteit op stofdeeltjes in de lucht, aldus Gerard Krijger van het Rikilt. 'De hoeveelheden zijn verwaarloosbaar, ze vonden een dosis die nog geen promille hoger ligt dan de natuurlijke achtergrondwaarden.' Het gras was vrij van Japanse radioactiviteit.
Radio-isotopen op peterselie
Het Rikilt helpt ook bij de screening van Japanse producten die via Schiphol en de Rotterdamse haven binnenkomen. De douane en de nieuwe Voedsel-en Waren Autoriteit nemen uit elke lading een monster en sturen dat door naar Wageningen. Deze week ging het slechts om één lading, peterselie. Ook hierin vond het Rikilt radio-isotopen uit Japan. 'De concentratie was niet verontrustend:  350 keer beneden de norm.'
Japanse export komt op gang
Omdat de Japanse export de afgelopen weken nagenoeg stillag, werden maar een paar monsters onderzocht. 'Deze week komt de Japanse export weer op gang en kan het aantal monsters oplopen tot duizend per week', aldus Krijger. 'Het is spannend wat we dan zullen meten.' Nederland importeert veel soorten Japanse producten: zeewier, verse groentes en vis - vaak voor Japanse restaurants - maar ook auto's en elektronica. 'Van de laatste kun je de radioactiviteit verwijderen. Van voedselproducten niet. Als de radioactiviteit daarin te hoog is, worden ze niet toegelaten. We willen voorkomen dat er radioactiviteit ons voedselketen binnenkomt. Direct of indirect. Zo importeert Nederland vismeel voor de veevoederindustrie. Omdat er momenteel grote hoeveelheden radioactief water de zee in lekken, houden we dat product extra in de gaten', aldus Krijger.

Re:ageer