Wetenschap - 1 januari 1970

Rijstteelt Vietnam funest voor bodem

In het Vietnamese Dong Anh-district telen boeren groente in combinatie met natte rijst. Wageningse onderzoekers en Vietnamese collega’s onderzochten het teeltsysteem en concluderen dat de natte rijstbouw funest is voor de bodemkwaliteit. De boeren kunnen beter alleen groente verbouwen, en hun rijst kopen.

Dr. Arij Everaarts van PPO voerde het onderzoek uit in samenwerking met ir. Siebe van Wijk van het LEI en onderzoekers van de Landbouwuniversiteit van Hanoi. In het Dong Anh-district nabij Hanoi bezochten ze boeren die gespecialiseerd zijn in het verbouwen van groenten zoals broccoli, kool, tomaten, bonen en pepers. Een maal per jaar zetten deze boeren het land onder water voor natte rijstteelt.
Deze afwisseling van droge groenteteelt met natte rijstteelt is heel slecht voor de bodemkwaliteit, stellen de onderzoekers. De modderige bodem houdt na het droogzetten een hoge zuurgraad en een ongunstige bodemstructuur voor groente. Everaarts: ‘Dit nadelige effect van natte rijstteelt op de bodem zien we in Dong Anh, maar ook elders in Vietnam en andere Zuidoost-Aziatische landen zoals Indonesië en de Filippijnen.’
De onderzoekers concluderen dat boeren in Dong Anh rijst beter helemaal uit het gewassenschema kunnen halen. Ze kunnen dan met meer succes werken aan verbetering van de bodemvruchtbaarheid door middel van organische mest en gewasresten. Wanneer elk jaar de voormalige groentevelden onder water worden gezet voor natte rijstbouw, worden de organische stof en mineralen weer uitgespoeld.
Rijst wordt in Vietnam echter wel gezien als bestaansvoorwaarde. Al mislukt de groenteoogst, dan is er in elk geval nog een zak rijst in huis, is de algemene gedachte. De onderzoekers beseffen dit, maar menen dat het op de lange termijn toch verstandig is om natte rijstteelt te laten vallen. In de regio rond Hanoi is er een toenemende vraag naar groente. Met de extra inkomsten uit permanente groenteteelt zouden families meer geld kunnen verdienen en zo kunnen sparen voor moeilijke tijden.
Uit het onderzoek moet niet worden geconcludeerd dat natte rijstteelt nu overal in Vietnam of Zuidoost-Azië moet worden vervangen door groenteteelt, vindt hoogleraar gewasfysiologie prof. Paul Struik. Natte rijstteelt is een eeuwenoude traditie en biedt een solide en betrouwbare bron van basisvoedsel in uitgestrekte gebieden. Wel is het verstandig om in gebieden waar groenteteelt succesvol is gebleken en natte rijstteelt ernaast wordt gedaan, goed te onderzoeken of de bodemkwaliteit ook hier niet in een neergaande spiraal terecht is gekomen.
Een Vietnamese PhD-student zal het onderzoek onder begeleiding van Everaarts, Struik en dr. Jacques Neeteson van Plant Research International een vervolg geven. Het doel is de groenteteelt in het Dong Anh-district te optimaliseren, en om na te gaan of boeren met permanente groenteteelt zoveel kunnen verdienen dat ze hun rijst kunnen kopen. / HB

Zie www.vegsys.nl

Re:ageer