Organisatie - 26 maart 2015

Referendum voor een rector?

tekst:
Albert Sikkema,Rob Ramaker

Rector Kropff neemt in juni na tien jaar afscheid van Wageningen UR. Toevallig klinkt tegelijkertijd de roep om meer democratie op universiteiten. De kans is te mooi om te laten liggen: studenten en medewerkers moeten de nieuwe rector kiezen. In België doen ze dat ook.

22_portret2job.jpg

Job Cohen, Voorzitter van de raad van toezicht
‘Ik ben tevreden met de huidige procedure. De rector is in de raad van bestuur de vertegenwoordiger van de hoogleraren en daarmee de vooruitgeschoven post van waar het in de kern binnen de universiteit om gaat: onderwijs verweven met onderzoek. De rector kent dat uit eigen ervaring en dat is belangrijk voor het universitair bestuur. ‘Bij ons doet een commissie de voordracht voor de rector aan de raad van toezicht, na consultatie van de raad van bestuur en de vertrouwenscommissie uit de WURcouncil. Niet alleen hoogleraren zijn vertegenwoordigd, ook een student en een algemeen directeur. Dat alles op basis van een procedure waarin iedere hoogleraar zich als geïnteresseerde kan aanmelden. Ik vind dat een zorgvuldige procedure.’


22_Gerlinde De Deyn atJena.jpg

Gerlinde de Deyn, Universitair hoofddocent bij Bodemkwaliteit
‘Ik vind de rectorverkiezing een interessant idee. Een verkiezing vergroot de betrokkenheid van personeel en studenten bij het bestuur, want kandidaten moeten dan presentaties houden over hun doelen. Als medewerker en student moet je dan serieus nadenken: welke taken heeft een rector en wat moet hij of zij kunnen? Daarover zal dan tijdens pauzes en in de wandelgangen worden gediscussieerd. Je kunt wellicht starten met een tussenvorm, waarbij een commissie een shortlist maakt. Ik vind dat zo’n verkiezing past bij One Wageningen, omdat je hoogleraren met bestuurlijke drive bij elkaar brengt. Ik zou zeggen: probeer het eens.’


22_sander_schalkx.jpg

Sander Schalkx, Studentenraadslid voor VeSte
‘Mijn eerst gevoel zegt dat zo’n verkiezing een goed plan is. Het zorgt dat de rector het draagvlak krijgt dat hij nodig heeft. In de praktijk zullen mensen echter stemmen op de persoon die ze al kennen. Je krijgt dus een populaire rector maar een populaire kandidaat is niet per se een goede rector. De academische gemeenschap, studenten en medewerkers, zien bijvoorbeeld wel of iemand toegankelijk is en opkomt voor studentenbelangen. Maar ze hebben onvoldoende inzicht in de specialistische kanten van de functie, zoals het lobbyen bij de politiek. Uiteindelijk denk ik dat een gespecialiseerde commissie de keuze moet maken.’


22_masha_van_der_sande.JPG

Masha van der Sande, Voorzitter van de Wageningen PhDcouncil

‘Het is goed meer mensen dan alleen de commissie te betrekken bij de benoeming. Ik vraag me daarbij af of het zinvol is als de hele universiteit, inclusief PhD’s en studenten, stemt. Misschien moet je dit beperken tot alle Wageningse hoogleraren. Ik vind dat kiezers een goed beeld moeten hebben van de kandidaten en de verantwoordelijkheden van een rector. Een verkiezing zie ik vooral als extra informatie. Het huidige systeem zit al goed in elkaar en bevat het advies van een afspiegeling van PhD’s, studenten en hoogleraren. Maar het is goed dit nog wat breder te trekken.’



23_janwillemkortlever.jpg

Jan-Willem Kortlever, Studentenraadslid voor CSF
‘Je kunt je afvragen of een gekozen rector wel de beste rector is. Een verkiezing levert misschien de populairste kandidaat op, maar waarschijnlijk niet de persoon met het beste profiel. Bij het maken van de keus hebben we daarom vertrouwen in de raad van toezicht en de medezeggenschap. De medezeggenschap vertegenwoordigt studenten en staf en is de plek waar je primair inspraak hebt. Wanneer zij een goede profielschets opstellen en hierbij iemand wordt gevonden, vertegenwoordigt deze persoon de universiteit beter dan wanneer een meerderheid stemt op iemand die in hun profiel past.’


23_noelle genoeg resolutie.jpg

Noelle Aarts, Persoonlijk hoogleraar Strategische communicatie en Teacher of the Year 2015 ‘Bij verkiezingen zorgen omgevingsfactoren dat de ene dag een andere wordt gekozen dan op een andere dag. De waan van de dag kan zorgen voor wispelturigheid. Voor een rectorverkiezing lijkt me dat niet handig, je wilt de beste kandidaat. Daarom vind ik dat een diverse commissie zorgvuldig, dus in een aantal stappen, de beste kandidaat moet kiezen. Diversiteit staat hierbij hoog in het vaandel; veel onderzoek laat zien dat diverse groepen betere beslissingen nemen dan homogene groepen. Betrek dus zo veel mogelijk verschillende mensen en niet slechts overwegend mannelijke hoogleraren.’


23_charles_elzeind.jpg

Charles El-Zeind, Studentenraadslid voor Sustainability and Internationalization

‘We zijn op zich tevreden over hoe het nu gaat, maar het idee om studenten een platform te geven waar ze zich uit kunnen spreken, bevalt me wel. Deze mogelijkheid is echter niet effectief zonder welingelichte studenten en medewerkers. Voordat je een rector zou kunnen kiezen, zou ik graag zien dat allerlei dingen worden uitgebouwd in de universiteit, zoals een breed systeem van participatie. Wanneer studenten meer betrokken raken bij de politiek en besluitvorming van de universiteit, is het een goed idee. Zonder dit fundament voelt een verkiezing van een rector als een losse flodder.’

Illustratie: Henk van Ruitenbeek

Ook een idee wie de nieuwe rector moet worden? Op resource-online lees je hoe de rector nu wordt benoemd en speurt Resource naar de beste vrouw of man voor de baan.


Re:ageer