Organisatie - 26 mei 2011

Red de plantenveredelaars, stop het octrooi

Vorige week besprak de Tweede Kamer de kwestie of voor planten het octrooirecht of het kwekersrecht moet gelden. Hoogleraar Rudy Rabbinge is tevreden over de uitkomst.

'De Tweede Kamer besprak afgelopen week een nieuwe Europese richtlijn die octrooirecht op planten mogelijk maakt. Voorafgaand aan die bespreking heb ik in een opiniestuk in NRC Handelsblad uitgelegd dat deze wetgeving de doodsteek betekent voor de Nederlandse groenteveredelaars. Ik ben blij dat de Tweede Kamer mijn signaal heeft opgepikt.
Biotechbedrijven ontwikkelen betere plantenrassen door genen met gunstige eigenschappen in planten in te bouwen. Onder het octrooirecht mogen andere veredelaars dan niet meer gebruik maken van dat gen of die eigenschap bij de verdere veredeling. Daardoor stagneert de innovatie. Onder het kwekersrecht mogen veredelingsbedrijven het ras verder ontwikkelen, waarbij ze het eerste bedrijf wel een bedrag moeten betalen. Dat is veel beter voor de verdere ontwikkeling van nieuwe rassen.
De Tweede Kamer heeft nu uitgesproken dat het kwekersrecht het uitgangspunt is voor de plantenveredeling in Nederland. Dat betekent dat er in de Nederlandse octrooiwetgeving een kwekersvrijstelling moet komen voor landbouwgewassen. In Nederland gaat het dan vooral om groentegewassen. De wereldmarkt voor groentezaden wordt bediend door zo'n tien bedrijven die vrijwel allemaal uit Nederland komen.
Verder moet minister Verhagen in de Europese Unie aandringen op aanpassing van de Europese octrooiwetgeving, zodat ook daar de kwekersvrijstelling geldt. Daarvoor hoeft hij alleen maar het voorstel van Duitsland met die strekking te volgen. Een adviescommissie in Duitsland waarschuwde afgelopen jaar al dat enkele multinationals de plantengenetica in handen krijgen en daarmee de land- en tuinbouw buitenspel zetten bij de toekomstige plantenveredeling. Dat is rampzalig voor de wereldvoedselvoorziening, want die bedrijven zijn alleen maar uit op winst voor hun aandeelhouders. Het kwekersrecht leidt daarentegen tot blijvende concurrentie tussen veredelingsbedrijven en tot de ontwikkeling van nieuwe vari├źteiten tegen een redelijke prijs.
Ik heb hier in 2004 al voor gewaarschuwd, toen de Europese Bio-octrooirichtlijn in de Nederlandse wetgeving werd ge├»mplementeerd. Sindsdien is de situatie, waarbij patenten van multinationals de ontwikkeling van nieuwe rassen blokkeren, alleen maar verontrustender geworden. Gelukkig grijpt de Tweede Kamer nu in.'  AS

Re:ageer