Wetenschap - 19 november 2009

Recht gedaan aan Mansholt

tekst:
Gastredacteur

Over Sicco Mansholt (1908-1995) ging op 12 november een film in première: Overstag, van Louis van Gasteren en Joke Meerman.

Sicco Mansholt was een charismatisch, bewogen, bevlogen en invloedrijk sociaal-democratisch politicus. Eerst lokaal in de Wieringermeer, later nationaal als minister van Landbouw - met een eredoctoraat van de Lanbouwhogeschool in 1956 - en uiteindelijk Europees, waar hij als Commissaris Landbouw (1958-1973) mede vorm gaf aan de Europese Unie.
Louis van Gasteren heeft Sicco Mansholt gedurende zijn leven gevolgd, en de film put uit het rijke archief van Van Gasteren, aangevuld met interviews met tijdgenoten van Mansholt: politici, familie, medewerkers. De film verhaalt chronologisch het leven van in eerste instantie de politicus en pas in tweede instantie de mens Sicco Mansholt. Centraal staat daarbij het keerpunt, het overstag gaan, van de landbouwpolitieke ideeën van Mansholt eind jaren zestig. Mansholt ervoer hoe zijn op productiviteitsverhoging gerichte landbouwbeleid vastliep in overschotten en milieudegradatie. Sterk beïnvloed door het Rapport aan de Club van Rome  uit 1972 nam Mansholt begin jaren zeventig afscheid van die landbouwpolitieke ideeën, en trachtte het EU landbouwbeleid binnen duurzaamheidskaders te leiden; met weinig succes.
De film is een mooie historische documentaire, waarin Mansholt als politicus centraal staat. Het is een ode aan Mansholt, met nauwelijks kritische noten. Zeer prudent wordt ingegaan op zijn relatie met Petra Kelly en op zijn beperkte verzet tegen de politionele acties in Indonesië. De sterk veranderende maatschappelijke context wordt slechts in beperkte mate gebruikt om Mansholts leven te begrijpen. Uiteindelijk levert de documentaire geen nieuwe feiten of inzichten op, maar doet wel recht aan de biografie van Mansholt, één van de meest invloedrijke Nederlanders van de 20ste eeuw./Tuur Mol, directeur Mansholt Instituut

Re:ageer