Wetenschap - 30 oktober 2008

RWANDESE WEDUWEN REDDEN HET WEL

Tijdens de genocide in Rwanda in 1994 zijn bijna een miljoen Tutsi en gematigde Hutu omgekomen en miljoenen mensen op de vlucht geslagen. Socioloog dr.Marian Koster concludeert dat de overheid en ontwikkelingsorganisaties de weduwen ten onrechte nog steeds als meest kwetsbare groep zien.
Koster deed onderzoek in Rwagitima, een dorp in het noordoosten van Rwanda. Een van de aannames die ze bij de overheid en ontwikkelingsorganisaties tegenkwam, is dat als gevolg van de genocide veel gezinnen geleid worden door weduwen. En dat die er slecht aan toe zijn. Maar uit haar onderzoek blijkt dat maar een derde van de huishoudens door vrouwen geleid wordt, wat niet afwijkt van veel andere Afrikaanse landen. Bovendien zijn de weduwen vaak niet slechter af dan anderen. Dat komt doordat ze jarenlang steun kregen van de overheid en ontwikkelingsprojecten bij het bouwen van hun huis, de toegang tot land of het betalen van schoolgeld voor hun kinderen.
Gescheiden vrouwen zijn wel kwetsbaar. Zij krijgen geen hulp, hebben nauwelijks toegang tot land en kunnen het schoolgeld vaak niet betalen. Ze worden over het hoofd gezien door de overheid en hulporganisaties. Dorpelingen denken dat ze gesteund worden door hun ex-partners, terwijl dat zelden het geval is.
Koster pleit er niet voor om de weduwen geen steun meer te geven, want die hebben ze vaak wel nog nodig. Wel vindt ze dat de overheid en ontwikkelingsorganisaties meer aandacht zouden moeten hebben voor andere kwetsbare groepen in de samenleving, zoals gescheiden vrouwen, alleenstaande oudere mannen of migranten. Die worden makkelijk over het hoofd gezien.
Ook moet het landbouwbeleid van de overheid volgens de sociologe veranderen. Dat is nu gericht op schaalvergroting. Boeren worden gestimuleerd, soms onder dwang, om af te zien van het verbouwen van meerdere gewassen op meerdere kleine percelen land. Dat beleid werkt averechts voor kleine boeren, die de risico’s van een grootschaliger landbouw niet aankunnen. / Joris Tielens

Marian Koster is op 22 oktober gepromoveerd bij prof. Anke Niehof, hoogleraar So¬ciologie van consumenten en huishoudens.

Re:ageer