Organisatie - 4 december 2008

RARE JONGENS, DIE WETENSCHAPPERS

Edward Jenner was eind achttiende eeuw de man achter het pokkenvaccin. Minder bekend is dat hij ook het geheim van het koekoeksjong ontrafelde. En zo zijn er meer grote wetenschappers met onbekende wapenfeiten op hun naam. Alterramedewerker René Schils schreef er een boek over.
Schils had een paar jaar geleden een onverwachte ontmoeting met een groot wetenschapper. ‘Ik werkte aan onderzoek naar de koolstofvastlegging in de bodem, toen ik stuitte op een publicatie van Darwin. Die kende ik alleen maar van de evolutietheorie, maar hij bleek ook een belangrijk werk over regenwormen te hebben geschreven’, vertelt de landbouwkundig onderzoeker.
Geprikkeld door die ontdekking liep Schils – ‘heel saai’ – lijsten met grote wetenschappers langs op zoek naar meer verhalen. In 2005 en 2006 publiceerde hij in het tijdschrift Natuurwetenschap en Techniek over achttien bekende mensen met een bijverdienste. Samen met negen nieuwe, verschenen zestien van die eerdere stukken eind november in het boek ‘Einsteins koelkast’.
Het staat vol spraakmakende mannen die bekend werden door ontdekkingen als de stoommachine (James Watt), kunstmest (Justus von Liebig), of een regelmatig terugkerende komeet (Edmond Halley).
De twee vrouwen uit de tijdschriftserie vielen af. ‘Jammer, maar ze waren in eerste instantie niet bekend als wetenschapper’, verklaart Schils. Buiten het boek bleven dus verpleegkundige Florence Nightingale, die als een van de eersten cirkeldiagrammen gebruikte, en schrijfster Beatrix Potter die publiceerde over korstmossen.
De beschrijvingen laten verder zien dat de uitvinders oog hadden voor de wereld om hen heen. Ze werden getroffen door een verschijnsel zoals sneeuwkristallen, of zochten een oplossing voor een praktisch probleem zoals het lekken van giftige gassen uit koelkasten. Zeven jaar werkte Einstein aan drie nieuwe ontwerpen. Ze haalden het niet. / Yvonne de Hilster

René Schils - Einsteins koelkast en andere vergeten ontdekkingen van grote wetenschappers. isbn 978908571575. E18,50.

Re:ageer