Wetenschap - 28 mei 2009

QUOTA WERKT AVERECHTS

De geleidelijke verruiming van de melkquota waartoe de Europese Commissie vorig jaar besloot, leidt de komende jaren tot een overaanbod aan melk en een forse prijsdaling op de wereldmarkt. Daardoor daalt de winst van de Europese melkveehouders. Dat concludeert LEI-econoom dr. Roel Jongeneel in het laatste nummer van Euro Choices.

Duitse en Nederlandse melkveehouders voerden in het voorjaar van 2008 al actie tegen de dalende melkprijs in Nijkerk.
Duitse en Nederlandse melkveehouders voerden in het voorjaar van 2008 al actie tegen de dalende melkprijs in Nijkerk.

Foto: ANP

Deze week protesteren Duitse, Franse en Nederlandse melkveehouders tijdens de Europese Landbouwraad in Brussel tegen de lage melkprijzen. De melkprijs voor de veehouders is inmiddels gezakt naar 21 cent per liter, terwijl die anderhalf jaar geleden nog 50 cent was.
Vorig jaar besloot de EU om, in aanloop naar de afschaffing van de melkquota in 2015, de quota elk jaar iets te verruimen. Daarmee denkt de Europese Commissie een ‘zachte landing’ te creëren voor melkveehouders als overgang naar de condities op de wereldmarkt.
Met behulp van het EDIM zuivelmodel berekenden de onderzoekers de consequenties van deze beslissing. Als alternatief scenario berekenden ze de gevolgen van het Falconer-voorstel uit de – inmiddels vastgelopen– WTO-onderhandelingen uit 2007. In dit voorstel gaan de Europese importtarieven voor melk fors omlaag, de importquota voor andere zuivelexporterende landen gaan fors omhoog en de Europese exportsubsidies voor melk verdwijnen. De heersende gedacht is dat deze liberalisatie slecht uitpakt voor de boeren, maar dit scenario leidt juist tot een kleine stijging van het boereninkomen. Dat terwijl de melkveehouder bij de ‘zachte landing’ stevig in inkomen achteruit gaat, aldus de onderzoekers.
Het uitbannen van exportsubsidies is alleen nadelig voor de melkveehouders als de EU-prijs voor melk en boter aanmerkelijk hoger is dan de wereldmarktprijs, maar dat is niet meer het geval. De geleidelijke verruiming van de melkquota is veel nadeliger, omdat die leidt tot drie procent extra melkproductie en een daling van de melkprijs van negen procent in 2014. Bovendien zijn de melkquota tegen die tijd niets meer waard. Dit waardeverlies en de prijsdaling leiden tot een jaarlijkse afname van de winst van twee miljard euro voor de Europese zuivelboeren, berekenen de onderzoekers. Probleem voor de Europese melkveehouders is dat ze deze prijsdaling niet voldoende kunnen compenseren met een hogere productie. Een uitzondering vormen de Nederlandse melkveehouders, die op termijn tien procent meer inkomsten zouden realiseren door een fors hogere productie.
Jongeneel adviseert de EU om de melkquota de komende jaren niet te verruimen, totdat de melkprijs zich weer herstelt.

Re:ageer