Student - 27 maart 2019

Protesteren doe je niet door op een clown te stemmen

tekst:
Angelo Braam
8

Blogger Angelo Braam las een gortdroog sociologisch stuk over democratie. Het kwartje viel pas na de Statenverkiezingen: ‘Onze democratie is toe aan vernieuwing, maar laten we de alternatieven bediscussiëren.’

© Sven Menschel

Veel WUR-studenten denken dat sociale studies als de mijne vol zitten met vage, onbruikbare theorieën (dit hoor je natuurlijk vooral buiten onze vertrouwde Leeuwenborch). Zelf vind ik mijn studie niet per se vaag; toch is in menig ellenlang, complex, droog theoretisch artikel een raakvlak met het echte leven wel eens lastig te vinden. Maar dat raakvlak bestaat wel degelijk. Het duurt alleen soms even voor de actualiteit je een voorbeeld aanreikt.

Onvrede bij de kiezer
Afgelopen week mochten wij voor het vak politieke sociologie een artikel van sociologe Chantal Mouffe lezen, waarin ze kritiek levert op onze democratie. Het dromen over universele consensus heeft de democratie de verkeerde kant op gestuurd, betoogt Mouffe: agonistische relaties hebben plaatsgemaakt voor antagonistische varianten.

De non-ambitieuze besluiten die in het midden van alle belangen liggen, zijn daardoor juist slappe aftreksels van besluiten die alle partijen willen zien


In jip-en-janneketaal bedoelt ze dat de focus op consensus het centrale probleem is in onze democratie. Hierdoor worden er volgens Mouffe non-ambitieuze besluiten genomen die in het midden van alle belangen liggen, maar daardoor juist slappe aftreksels zijn van besluiten die betrokken partijen willen zien (denk aan de non-ambitieuze klimaatwet van Rutte). Deze situatie vergroot de strijd tussen politieke partijen en zorgt daarnaast vooral voor onvrede bij de kiezer, die zich niet gehoord voelt in de politiek.

Het stuk paste inderdaad naadloos in het beeld wat buitenstaanders van sociale wetenschappen hebben: dertig pagina’s lang, met eindeloze verwijzingen naar andere theoretici en zonder ook maar één praktisch voorbeeld.

De macht terug
Helaas kwam de actualiteit afgelopen donderdag zelf met een voorbeeld, toen bleek dat Forum voor Democratie de grote winnaar was van de Provinciale Statenverkiezingen. Met leuzen als ‘Weg met het dure klimaatakkoord’ en ‘We nemen de macht terug’ speelt Thierry Baudet in op onvrede onder het volk.

In Baudets speech werd iedereen keihard afgezeken, van universitair geschoolde bewindslieden tot mensen die nooit een boek lezen.

Het is geen handjevol mensen meer dat zich identificeert met de onvrede van Baudet: honderdduizenden stemmers hebben dit duidelijk gemaakt. Iets anders dan onvrede zal de FvD-stemmer niet bewogen hebben, in Baudets overwinningsspeech werd namelijk elke laag van de samenleving keihard afgezeken, van universitair geschoolde bewindslieden tot mensen die nooit een boek lezen.

Niet gehoord
Volgens Mouffe zijn dergelijke proteststemmen het gevolg van de politieke obsessie met consensus. Bij het kiezen van een middenweg vallen veel Nederlanders buiten de boot en worden ze niet gehoord: mensen die het economisch niet breed hebben, maar ook mensen als de gemiddelde WUR-student die een veel ambitieuzere Klimaatwet willen.

Gelote Eerste Kamer
Chantal Mouffe is voor mij nog niet met een oplossing gekomen, maar haar kritiek is, gecombineerd met de gebeurtenissen van vorige week, wel het zoveelste voorbeeld dat onze democratie toe is aan vernieuwing. Over hoe deze vernieuwing moet plaatsvinden, zijn theorieën genoeg, waaronder ontzettend ambitieuze alternatieven als een gelote Eerste Kamer.

Alternatieven bestaan wel degelijk. Laten we deze bediscussiëren in plaats van onze proteststemmen te doneren aan clowns.

Re:acties 8

  • Herkenner van matige journalistiek

    Leuk stuk over het moeten zoeken naar een alternatief op problemen die ontstaan in de huidige democratie. Echter worden zeer veel foutieve parallelen getrokken tussen het artikel dat gelezen is en de winst van Baudet. Er is geen onderbouwing of 'bewijs' dat de stemmers op Baudet dit doen vanuit ontevredenheid of protest, dit wordt gewoon kortweg in het stuk als feit bestempeld. Vervolgens ad hominem de man voor clown uitmaken (indirect welliswaar) is onwetenschappelijk, niet onderbouwd en totaal overbodig. Mijn vraag is dan; als Jesse Klaver gewonnen zou hebben, als 'polariserende' oppositiepartij, zou dan exact hetzelfde artikel over hem geplaatst worden door de Resource? Als de auteur in het vervolg zich zo uitbundig uitlaat over gevoelige onderwerpen, kan hij dan ten minste er voor zorgen dat hij zijn voorbarige conclusies goed onderbouwt, in plaats van direct parallelen te trekken en modder te gooien?

    Reageer
    • Angelo Braam

      Bedankt voor uw anonieme reactie.
      Wellicht bent u zich niet bewust van de aard van de column, volgens van Dale gedefinieerd als
      ''regelmatige bijdrage aan een krant, tijdschrift of site met een bijzondere eigen inhoud''. Doel hierbij is voor mij om een ervaring of mening in een kort stukje aan de man te brengen, hopende dat anderen zich hieraan amuseren, het mensen aan het denken zet en wellicht ook voor het stimuleren van discussie. Gezien de korte lengte van een column is er niet te spreken over wetenschappelijke journalistiek, ik beweer ook zeker niet te spreken over feiten of bewijs te spreken, de mening van honderdduizenden stemmers is namelijk niet te bewijzen. Dit neemt niet weg dat bepaalde patronen in de maatschappij en in het dagelijkse leven mij opvallen en bijdragen aan een mening die ik vorm, dat deze hand in hand samengaat met sociale theorie brengt mij enthousiasme om erover te schrijven. Bewijs heb ik niet, een onderbouwde mening wel, precies waar het voor mij in een column om draait.
      Het feit dat Baudet beweert namens het volk te spreken en in zijn overwinningsspeech geen laag van de bevolking onbeledigd achterlaat is voor mij voldoende reden om de betreffende persoon als clown te zien. Mocht Klaver met dergelijke uitspraken komen laat ik ook graag van mij horen in een toekomstige column.
      Een prettige dag nog!

    • Respondent

      Stimuleren tot discussie is zeker gelukt. Ik vind het alleen een beetje jammer je te verbergen achter 'het is een column dus ik hoef geen gelijk te hebben, alleen maar te provoceren'. Ik snap dat je een column als prima gelegenheid ziet om je eigen mening op een amuserende manier te verkondigen, spijtiger vind ik dat de Resource dit dan ook daadwerkelijk weet te plaatsen als blad van een wetenschappelijke instantie, gezien het stuk zo ad hominem op de omstreden politicus ingaat zonder fatsoenlijke onderbouwing van de punten. Ik zou dan hopen dat van hun columnisten een bepaalde mate van argumentatieve vaardigheden of wetenschappelijke onderbouwing verwacht zou worden. Als je wilt pleiten voor veranderingen in de Nederlandse democratie, wijd dan je hele artikel daar aan, in plaats van een 50-50 van matig onderbouwen van je voorgestelde veranderingen en matig en foutief afkraken van de politicus die tegen jouw zin in gewonnen heeft.

    • Respondent

      Daarnaast zou ik aan willen raden in stukken op een medium dat verstrekt wordt door een wetenschappelijke instantie niet zo snel on-onderbouwde paralellen als feit te bestempelen. Als gelooft dat jouw stelling het geval is, benoem het dan ook als voorbarige aanname, in plaats van als feit. Ik denk dat dat bij lezers als ik al snel een groot deel van de frustratie in dit soort artikelen wegneemt.

  • Kartelschaar

    + het feit dat hij democratische vernieuwing voorstaat die wij goed kunnen gebruiken, gezien de huidige betrokkenheid bij de politiek

    Reageer
  • Lavendelrevolutionair

    Beetje jammer dat ons Angelo voorbij gaat aan het feit dat er niets mis is met Baudet. Ja hij gaat zijn punt een beetje voorbij met z’n hyperbolen over het klimaatakkoord, maar hij heeft wel degelijk een punt. De doelstelling van 95% reductie in 2050 valt niet te halen zonder gebruik en onderzoek naar kern en thorium energie. Natuurlijk zijn wind en zonne-energie ook nuttig, echter hebben zij tot op heden nog niet de mogelijkheid om een constante stroomvoorziening te leveren, het is een en al pieken en dalen. En gezien het feit dat opslagmogelijkheden nog steeds niet toereikend zijn zeg ik ja, investeer in onderzoek naar thorium en bouw een kerncentrale, en maak gebruik van de meest duurzame gascentrales van de wereld ipv te switchen naar technologieën die we maar half kunnen benutten, die kostbare landbouwgrond innemen en die nadelige gevolgen hebben voor insecten en het zeeleven.

    Reageer
  • Radicaal reformist

    Dit is een heel goed punt! Er is binnenkort ook een evenement over het concept van loting, misschien leuk voor andere lezers.

    11 April om 19:30 in Thuis Wageningen

    Reageer
  • Klassiek Liberaal

    Clowns zoals...Rob Jetteketet?

    Reageer

Re:ageer