Wetenschap - 13 november 2015

Promovendi op de planken

tekst:
Koen Guiking

Promovendus Jente Ottenburghs staat met zijn ganzenonderzoek in het theater. De eerste echte “Science Battle” waaraan hij deelneemt is op 18 november in Den Helder.

Jente Ottenburghs tijdens een try-out van Science Battle. Foto: Maurice de Bruijne

Jente Ottenburghs tijdens zijn try-out. Foto: Maurice de Bruijne.

‘Ik ben nog op zoek naar opgezette ganzen die ik kan gebruiken tijdens mijn optreden’, zegt Ottenburghs. ‘Tijdens de try-out, in het Rotterdamse Walhalla Theater, heb ik alleen foto’s gebruikt, maar ik denk dat het goed werkt om echte ganzen mee het podium op te nemen.’

Tijdens een Science Battle presenteren vier promovendi hun onderzoek. Ze krijgen allemaal tien minuten. Hoe harder het publiek klapt, hoe groter de kans op “de overwinning”, want naast een jury en een special guest telt ook de mening van het publiek, die wordt verwoord door de applausmeter. ‘Maar winnen is natuurlijk niet het doel van de show. Je wil je verhaal zo goed mogelijk overbrengen op het publiek’, zegt Ottenburghs, die over een jaar hoopt te promoveren. ‘Dit is een goede oefening voor mijn lekenpraatje.’ Hij heeft ervaring als stand-up comedian. ‘Dat is tien minuten lang zo veel mogelijk grappen vertellen. Mijn Science Battle-optreden probeer ik ook wel grappig te houden, maar ik wil ook dat mensen er iets van opsteken.’

Dit is een goede oefening voor mijn lekenpraatje.
Jente Ottenburghs

Science Battle komt in januari waarschijnlijk naar Wageningen. Voor dat optreden zal Ottenburghs zich zeker aanmelden. En hij is niet de enige Wageninger die aan deze theatertour meedoet. Ook promovendus Sabine Vreeburg heeft zich aangemeld. ‘Ik heb nog geen try-out gedaan, maar heb daarover al wel contact met de theatermakers.’

Vreeburg zoekt uit of paddenstoelen die normaal op termietenheuvels groeien ook te kweken zijn. ‘Die paddenstoelen – termitomyces geheten – groeien uit de heuvels van schimmel kwekende termieten. Ze zijn heel lekker en eiwitrijk en kunnen enorm groot worden. Maar de paddenstoelen groeien jaarlijks maar op één moment. Als we de symbiose tussen termieten en schimmels begrijpen, dan kunnen we die paddenstoelen misschien ook gaan kweken.’

Het onderzoek van Ottenburghs gaat over de gevolgen van hybridisatie van ganzensoorten. ‘Ik leg uit hoe een kruising tussen verschillende soorten tot stand komt’, zegt hij zonder ironie. Het verhaal van de bloemetjes en de bijtjes kennen we toch wel? ‘Ja, maar de vraag is waarom een gans voor een andere soort zou kiezen om mee voort te planten. Dat is niet logisch.’ Hij geeft drie verklaringen: er kan geen partner gevonden worden (bijvoorbeeld omdat één individu in een watervogelcollectie wordt gehouden), er is sprake van verkrachting, of een ganzenei wordt uitgebroed in het nest van een andere soort en de jonge gans ontwikkelt daardoor een voorkeur voor de soort waarmee hij opgroeit. Het paargedrag staat overigens niet centraal in Ottenburghs' promotieonderzoek. Hij kijkt puur naar de genetica. Halen soorten voordeel uit hybridisatie?

Van de try-out waar Ottenburghs aan meedeed is ook een heel kort filmpje gemaakt.


Re:ageer