Wetenschap - 3 maart 2010

Promovendi moeten op stelling-les

Het niveau van proefschriftstellingen is tanende. Maar onderzoeksscholen voelen weinig voor een masterclass.

4-stelling-HR_kopie.jpg
Het niveau van de stellingen in Wageningse proefschriften is onder de maat. Promovendi moeten daarom op cursus. Dat vindt prof. Paul Struik van het College voor Promoties. Binnen het college is hij de waakhond over de kwaliteit van de proefschriften.
Struik ergert zich al geruime tijd aan het tanende niveau van de stellingen. 'Het is duidelijk verworden tot iets dat je er nog even bij moet doen als een extra verplichting. Ik zie stellingen voorbij komen waarvan ik denk: daar hebben hoogleraren nog geen half uur naar gekeken. Daar is geen serieus debat over geweest. Vervolgens verwatert ook de animo om tijdens een promotie serieus op een stelling in te gaan.'
Volgens het promotiereglement is de promotor verantwoordelijk voor de inhoud van het proefschrift, inclusief de stellingen. Maar hoogleraren doen wat dit betreft hun werk niet goed, stelt Struik onomwonden. 'En dat komt doordat ze er eigenlijk het belang niet van inzien. Stellingen maken is verplicht huiswerk.'
Gelachen
Als oplossing voor het probleem wil het College voor Promoties dat de onderzoeksscholen een cursus of masterclass gaan organiseren. Dat schrijft rector Martin Kropff in een brief aan de hoogleraren. Struik: 'De scholen zijn verantwoordelijk voor de opleiding van de aio's.' Maar de onderzoeksscholen voelen er niks voor. In het overleg van secretarissen van die scholen is volgens Fré Pepping (onderzoeksschool VLAG) 'smakelijk gelachen' om het voorstel. Pepping gelooft niet in een masterclass. 'De verantwoordelijkheid ligt bij de hoogleraren, maar die interesseert het geen moer. Dáár moet je wat aan doen.'
Volgens Pepping moet de universiteit eerst de vraag beantwoorden of de stelling niet op de helling moet. 'Moeten we met dit relikwie nog wel doorgaan? Waarom handhaven we dit als de hoogleraren er geen verantwoordelijkheid voor willen dragen?'  Of de onderzoeksscholen een masterclass organiseren blijft voorlopig de vraag. De directeuren van de scholen moeten het punt nog bespreken
Struik weet dat de animo niet groot is, maar volgens hem geeft een cursus een signaal af aan de promotoren dat stellingen serieus worden genomen. 'Ik hoop zelf ook dat hoogleraren er lol aan gaan beleven. Het is gewoon hartstikke leuk voor een promovendus om je eigen werk en je eigen mening in een paar goede stellingen samen te vatten. Het moet voor een hoogleraar ook een leuke uitdaging zijn de promovendus daarin te coachen.'
 
Afrikaanse gezegdes
Een stelling is een bondige en puntige uitspraak met een heldere en verdedigbare opinie. Wageningse proefschriften moeten minimaal zes en mogen maximaal acht stellingen bevatten. Twee daarvan gaan over het eigen werk, twee tot vier over een ander wetenschapsgebied en twee stellingen moeten een 'maatschappijrelevant onderwerp' behandelen. Met name bij die laatste stellingen (ook wel gekscherend feeststellingen genoemd) vliegen promovendi volgens Struik regelmatig uit de bocht. Stellingen moeten origineel zijn. 'Citaten mogen dus niet. Chinese spreekwoorden, Afrikaanse gezegdes en uitspraken van Einstein evenmin', somt hij de meest voorkomende fouten op. In die rij horen ook: open deuren waar geen debat over mogelijk is, onwelvoeglijk taalgebruik, religieus getinte stellingen, slechte formuleringen en het gebruik van merknamen.

Re:ageer