Wetenschap - 1 januari 1970

Promovenda becijfert gevaar van vieze doekjes

Promovenda becijfert gevaar van vieze doekjes

Promovenda becijfert gevaar van vieze doekjes


,,Iedereen weet inmiddels wel dat je zonder hygiëne in de keuken
voedselvergiftiging kunt oplopen’’, zegt ir Harsi Kusumaningrum. ,,Maar hoe
je precies moet voorkomen dat er ziektekiemen in je eten komen, dat weten
de meeste consumenten niet.’’ En de wetenschappers ook niet, want er zijn
niet zoveel cijfermatige studies die de risico’s in de keuken hebben
beschreven. Kusumaningrums proefschrift moet die leemte opvullen.

Kusumaningrum verzamelde cijfers die vertellen hoeveel bacteriën op kip en
vlees uiteindelijk terecht kunnen komen op het bord van de consument. ,,Een
belangrijke infectiehaard zijn natuurlijk de schoonmaakdoekjes’’, zegt de
onderzoeker. ,,De gemiddelde Nederlander laat die doekjes twee weken op
zijn aanrecht liggen. In die tijd groeien de opgeveegde bacteriën in de
doekjes in aantal. De etensresten in de doekjes fungeren als
voedingsbodem.’’
Tegen de groei van de bacteriekolonies is met desinfecterende middelen niet
zoveel te doen. Ze werken wel, maar alleen in hoge concentraties. Daar komt
dan nog bij dat voedingsresten in de sponzen en doekjes de effectiviteit
van desinfecterende middelen drastisch verminderen. ,,Vier jaar geleden
waren desinfecterende schoonmaakmiddelen voor het huishouden nog een soort
van trend’’, zegt de onderzoeker. ,,Maar die werkten net zo goed als gewone
middelen.’’
,,Wat wel helpt is schoonmaakdoekjes na gebruik in de was gooien en wassen
op zestig graden’’, zegt de onderzoeker. ,,Daarmee dood je genoeg bacteriën
om de besmettingskans te verminderen.’’
Via besmette doekjes kunnen ziektekiemen zich verspreiden over het
aanrecht, ontdekte Kusumaningrum. ,,Voor drie bacteriën heb ik onderzocht
hoe lang ze op een roestvrijstalen oppervlak in leven konden blijven. Voor
de Staphylococcus aureus is dat enkele dagen, voor de Campylobacter jejuni
en de Salmonella enteridis een paar uur.’’ Dat is lang genoeg om tijdens
het klaarmaken van een maaltijd over te springen naar het eten.
Schoonmaken met schone doekjes vermindert de kans dat de ziektekiemen in
het eten terechtkomen, ontdekte de aio. Gewone doekjes presteren even goed
als prijzige microvezeldoekjes.
Internationaal ontstaat ongeveer de helft van alle gevallen van
voedselvergiftiging in de keuken, blijkt uit de statistieken. ,,Vooral de
Campylobacter is een probleem’’, zegt Kusumaningrum. ,,Vroeger was dat de
Salmonella, maar die komt door inspanningen van de sector minder vaak
voor.’’ | W.K.

Ir Harsi Kusumaningrum promoveert op 15 september bij prof. Frans Rombouts,
hoogleraar in de levensmiddelenhygiëne en –microbiologie.

Fotobijschrft:
Keukendoekjes zijn ideale broeinesten van bacteriën. Het besmettingsgevaar
kan aanzienlijk worden teruggebracht door de doekjes meteen na gebruik te
wassen op zestig graden | foto G.A.

Re:ageer