Organisatie - 7 juni 2007

Promotiecommissie niet serieus genomen

De kwaliteit van de promotie in Wageningen wordt niet gewaarborgd door de procedure die daaraan voorafgaat. Als opponent voel ik me bij de plechtigheid vooral een decoratief element. Je krijgt zeven tot tien minuten de tijd om vragen te stellen en inderdaad, de promovendus kan dan nog even lekker zweten. Maar iedereen weet dat het tijdens de verdediging van het proefschrift niet meer kan misgaan. Waar kan het dan nog wel misgaan?
Een kandidaat wordt pas tot de promotieplechtigheid toegelaten als de promotor - een hoogleraar - het conceptproefschrift goedkeurt. Vervolgens gaat dit concept naar een ad hoc ingestelde promotiecommissie die meestal geheel bestaat uit de toekomstige opponenten. Formeel stelt het College voor Promoties deze commissie samen, maar in de praktijk is het de promotor die dit doet.
De promotiecommissie beoordeelt het proefschrift, maar ‘doet geen aanbevelingen voor wijziging of aanvulling van het proefschrift’ (art. 6.5 van het promotiereglement). De promotiecommissie kan het proefschrift dus slechts goedkeuren of afkeuren. Je moet het dus als hoogleraar of promovendus wel héél bont maken wil de promotiecommissie het proefschrift afkeuren. In de praktijk gebeurt dat dan ook hoogst zelden, ook al heb je hier en daar stevige bedenkingen. Conclusie: de promotiewaardigheid van een kandidaat wordt praktisch volledig bepaald door de promotor(en) en copromotor(en).
Bij wetenschappelijke publicaties is het normaal dat externe referenten commentaar leveren op conceptteksten. Laten we een vergelijkbaar systeem ook invoeren voor promovendi. Zo’n procedure, waarbij opponenten opbouwend commentaar kunnen leveren voor verbetering van het proefschrift en waarbij achter gesloten deuren meer serieus dan in de Aula getoetst kan worden in hoeverre de promovendus het proefschrift kan verdedigen, bestaat bij diverse buitenlandse universiteiten. Afgesproken kan worden dat er geen discussie gevoerd hoeft te worden over reeds door internationaal gerefereerde wetenschappelijke tijdschriften geaccepteerde of gepubliceerde hoofdstukken. Alleen bij een dergelijke procedure kun je je als opponent serieus van je taak kwijten.

Re:ageer