Wetenschap - 6 december 2007

Programma wijst medicijnmakers de weg

Het bewijs van de meerwaarde van het programma dat ir. Henk-Jan Joosten heeft ontwikkeld ligt ergens op de University of New Mexico. Daar vonden onderzoekers een medicijn tegen schimmelziekten. Joostens programmatuur zette ze op het spoor.
‘Er is op internet verschrikkelijk veel informatie over verschrikkelijk veel eiwitmoleculen’, zegt Joosten, verbonden aan de leerstoelgroep Microbiologie. ‘Op internet vind je hoe hetzelfde eiwit in bijvoorbeeld schimmels, bacteriën of de mens eruit ziet, inclusief welke verschillende varianten van dat eiwit onderzoekers hebben gemaakt of gevonden. Bovendien staat op internet wat al die verschillende varianten van dat eiwit kunnen. Mijn programma zuigt al die informatie van het web, en biedt die in de vorm van een database aan.’
Het bijzondere van Joostens programma, dat 3DM heet, is niet zozeer dat het informatie verzamelt. Bijzonder is dat het programma alle informatie opbergt in een database waarin onderzoekers op zoek kunnen gaan naar verborgen verbanden. Op dat gedeelte van het programma heeft Joosten patent aangevraagd. ‘Dankzij die eigenschap van het programma kwamen we op het spoor van het potentiële medicijn dat de University of New Mexico heeft ontwikkeld’, zegt Joosten. ‘We onderzochten het enzym oxaloacetaathydrolyase in schimmels. Met dat enzym vallen schimmels andere organismen aan. Schakel je het uit, dan zijn schimmels geen ziekteverwekkers meer. Uit onze database konden we opmaken dat alle bekende actieve analogen van dat enzym een overeenkomst in hun structuur hadden. Ze hadden allemaal het aminozuur serine op een specifieke plaats. Dat aminozuur leek ons belangrijk.’ En dat was het. Gewapend met de kennis die Joostens programma opleverde konden de onderzoekers uit New Mexico een remmer van het enzym ontwikkelen.
Joosten is inmiddels een eigen bedrijf op poten aan het zetten dat op commerciële basis eiwitten analyseert. Voedingsconcerns, makers van wasmiddelen en de farmacie behoren tot zijn klantenkring. / Willem Koert

Henk-Jan Joosten promoveert op 7 december bij prof. Johan van den Berg, hoogleraar Fungal Genomics.

Re:ageer