Wetenschap - 15 november 2001

Profiel: Zuid-Afrika

Profiel: Zuid-Afrika

Aantal bewoners: 45 miljoen.

Bruto Nationaal Product: 930 miljard gulden.

Locatie: Helemaal onderaan het Afrikaanse continent.

URL: De zoekmachine www.ananzi.co.za is 'de' toegangspoort tot het Zuid-Afrikaanse web.

Rechtsvorm: Republiek.

Omschrijving: Zuid-Afrika is het welvarendste land in Afrika, dankzij bodemschatten en een geavanceerde infrastructuur.

Toekomst: Waarnemers vrezen dat de Zuid-Afrikaanse economie een recessie te wachten staat.

Probleem: Zuid-Afrika's armoedeprobleem wordt na de afschaffing van de apartheid steeds zichtbaarder, onder meer door het groeiende aantal HIV-positieven, de criminaliteit en het gebruik van harddrugs. De regering denkt dat economische groei de oplossing is voor alle problemen, en stroomlijnt de economie door privatisering van staatsbedrijven en sanering van de overheid.

Relatie met Wageningen UR: Na de omwenteling van 1994 was de boycot van Zuid-Afrika opgeheven. Vrijwel onmiddellijk is Wageningen toen de banden met Zuid-Afrikaanse universiteiten gaan aanhalen. Sinds die tijd zijn er een kleine vijftien gezamenlijke projecten opgestart. Daarnaast zijn er volgens een inventarisatie van de stafafdeling Communicatie Marketing ongeveer vijfentwintig contacten tussen Wageningen UR en Zuid-Afrika.

Het nieuwe Zuid-Afrika is vooral in het oude Wageningen ge?nteresseerd. De lijst projecten en wetenschappelijke contacten tussen Zuid-Afrika en Wageningen UR wekt tenminste die indruk. Recente Wageningse hoogstandjes als genomics, biodetectie of GIS schitteren er door afwezigheid.

Wel prominent aanwezig zijn de ecologische kennis van Alterra, de Leeuwenborchse ontwikkelingseconomie en -sociologie, kennis over voedseltekorten van de sectie Humane Voeding en Epidemiologie en de irrigatiekennis op De Nieuwlanden. De Zuid-Afrikanen hebben daar interesse in, omdat de Zuid-Afrikaanse regering zich vooral richt op het armoedeprobleem, zegt ir Frans Meerman van de afdeling Marketing. "Voor 1994 gaf het Zuid-Afrikaanse landbouwministerie vooral aandacht aan de grote blanke bedrijven. Nu hebben vooral de vele kleine zwarte bedrijfjes prioriteit. Vandaar de behoefte aan fundamentele landbouwkundige kennis."

Of dat zo blijft is nog maar de vraag, denkt dr Fre Pepping van de onderzoeksschool Vlag. Pepping, die in de eerste helft van dit jaar zijn sabbatical leave doorbracht in Zuid-Afrika, wijst er op dat de belangrijkste partner van Wageningen, de universiteit van Pretoria, maar liefst tachtigduizend studenten heeft. "Zuid-Afrika is een modern land, met een goede infrastructuur en goede universiteiten. Ze lopen bijvoorbeeld voorop met afstandsonderwijs. Wageningen moet niet de fout maken om Zuid-Afrika te onderschatten."

Niet voor niets zullen volgend jaar ongeveer twee dozijn aio's van Proceskunde, vertegenwoordigers van het high tech Wageningen, Zuid-Afrika bezoeken. In 1999 ging een even grote groep promovendi van de sectie Humane Voeding en Epidemiologie hen voor. Pepping verwacht dat het bezoek zal leiden tot nieuwe relaties en, uiteindelijk, ook nieuwe gezamenlijke projecten.

Er liggen voldoende kansen in Zuid-Afrika, vindt Pepping. Tijdens zijn sabbatical bezocht hij bijvoorbeeld de universiteit van Potchefstroom. "De voedingsgroep van Potchefstroom is zonder meer sterk. Er lopen grote studies naar de gezondheid van achterstandsgroepen, waarin de onderzoekers hebben al veel basisgegevens hebben verzameld. Als je daar een aio opzet, maakt die een vliegende start." Onderzoekers van Potchefstroom hebben inmiddels al contact met onderzoeksschool Vlag.

In het voorjaar van 2002 organiseert Wageningen UR een workshop over Zuid-Afrika. Die moet, vertelt Meerman, de samenwerking intensiveren. "Dat betekent niet alleen dat subsidiegevers als DGIS en het ministerie van Economische Zaken meer reden zullen zien om geld te geven. Ook bedrijven zullen sneller participeren." | W.K.

Re:ageer