Wetenschap - 22 februari 2001

Profiel: Plantenziektenkundige Dienst (PD)

3

Profiel: Plantenziektenkundige Dienst (PD)

Aantal werknemers: 380.

Jaaromzet: veertig miljoen gulden.

Locatie: Geertjesweg 15, Wageningen.

URL: www.minlnv.nl/pd/

Rechtsvorm: onderdeel ministerie van LNV.

Taakveld: De dienst bestrijdt ziekten en plagen in de land- en tuinbouw en het openbaar groen. Inspecteurs van de dienst houden niet alleen de Nederlandse groene gebieden in de gaten, maar doen ook aan im- en exportkeuring van planten.

Toekomst: De dienst start dit jaar een automatiseringsproject. Als dat voltooid is, kunnen inspecteurs in het veld rechtstreeks hun bevindingen in het centrale systeem invoeren. Daarnaast zal oprichting van de Nederlandse Voedsel Autoriteit voor de dienst waarschijnlijk niet zonder gevolgen blijven.

Uitdaging: De internationale richtlijnen waarmee de dienst werkt, worden strenger. Tegelijkertijd liberaliseert de wereldhandel, en verwachten handelspartners ongehinderd te kunnen im- en exporteren. Beide tendensen verzwaren de taak van de dienst. Relatie met Wageningen UR: Tientallen werknemers hebben een Wageningse academische achtergrond. Daarnaast werkt de dienst momenteel samen met onder meer Plant Research International en de leerstoelgroep Agrarische economie. De beroemde Wageningse fytopatholoog Ritzema Bos, waarnaar de gemeente Wageningen nog een weg heeft genoemd, was de eerste directeur van de Plantenziektenkundige Dienst.

De Plantenziektenkundige Dienst heeft een bijzondere interesse voor enkele potentieel desastreuze plantenziekten. In programma's, opgezet op verzoek van Brussel, houden de honderdtwintig inspecteurs van de dienst het bacterievuur, de wratziekte en bruinrot scherp in het oog. Door gegevens te verzamelen, volgen de analisten van de dienst de verspreiding en de ontwikkeling van de ziekten op de voet.

Bacterievuur is vooral in de Italiaanse fruitteelt een probleem. In het ergste geval laat de ziekte een boomgaard achter alsof er een brand heeft gewoed. Besmette bomen en heesters scheiden een slijm af, dat de ziektekiem bevat. Nadat ze met de uitscheiding in aanraking zijn gekomen, brengen vogels de ziekte over. De inspecteurs van de dienst zorgen ervoor dat er geen besmette fruitboompjes of heesters het land in- of uitgaan.

Wratziekte wordt veroorzaakt door een schimmel, die aardappels in een conglomeratie van monsterlijke gezwellen verandert. De ziekte komt in ons land niet zoveel voor: het klimaat is niet nat en niet koel genoeg.

In Nederland is bruinrot de gevaarlijkste van de drie. Bruinrot tast aardappels en verwante gewassen, zoals aubergines aan, en gedijt uitstekend in ons klimaat. Recent ontdekten wetenschappers dat de bruinrotbacterie ook in geraniumachtigen voor kan komen. De dienst besteedt daarom extra aandacht aan de bacterie, om te voorkomen dat de ziektekiem zich via de sierteelt kan verspreiden.

Plant Research International heeft in het verleden voor de dienst onderzocht hoe de bacterie die bruinrot veroorzaakt, zich verspreidt. De ziektekiem bleek zich ook te kunnen verplaatsen via bitterzoet - een plant die veel langs waterwegen groeit. Bitterzoet, ontdekten de onderzoekers, kan fungeren als een gastheer voor de bacterie. Het bestrijden van deze plant zou een manier kunnen zijn om de verspreiding van bruinrot tegen te gaan.

Wageningen UR heeft voor de Plantenziektenkundige Dienst vaker onderzoek gedaan naar ziekten. Het LEI ontwikkelde bijvoorbeeld - samen met de dienst - een model dat de economische schade van plantenziekten in de glastuinbouw becijferde. Onderzoekers van Wageningen Universiteit maakten, met subsidie van STW, een model dat berekende hoe de kans op besmetting met de aardappelziekte Phytophthora infestans samenhing met de hoeveelheid bestrijdingsmiddelen. Het STW droeg ook bij aan het onderzoek van de Wageningse virologen die voor de dienst een test ontwikkelden voor het tomatenstippenvirus. | W.K.

Re:acties 3

  • B de voogd

    Geachte medewerk(ST)er,
    Sinds april dit jaar vertoond onze 50 jaar oude araucus(apen boom) in groeitoppen en van daaruit erder de takken langs ernstige verbruining. Dit nadat de boom rond oude snoeiwond en later "spontaan uit de ast" ging harsen. Beetje a la kastanjeziekte. Deze week am ik een schorssectie om dit uit te leggen's ontsmetting. Daarbij bleekde bast onder een fel rode deklaag geheel verpulverd, met sporadisch restjes van enkele vaatbundels, plm 1 tot 3 cm lang. Geen Cambrium of zoiets. En onderliggend hout isplaatselijk egaal zwart gekleurd.
    Boomlijkt me zo dood. Wat is oorzaak? Hij staat op zavelige rivierklei bodem met grondwater al op plm 1.30m. Droogte lijkt me oor de oude knar onwaarschijnlijke oorzaak.

    Dank voor uw moeite en hoop op antwoord, vr. Gr. B. De Voogd, Zutphen

    Reageer
  • Simon Gerard Buis

    U vroeg om een beschrijving van de buxus situaties. Ik ben sinds februari bezig met het onderhouden van een buxus perkje. Er was ruim anderhalf jaar niets aan gedaan en het was behoorlijk overwoekerd. Ik heb ongeveer 225 vierkante meter plaggen vrij gemaakt. nu ben ik voornamelijk de opkomende berenklauwen aan het wegsteken. Symptomen van één van de twee schimmel ziektes, die u beschreef, met de foto erbij, waarvan zowat het halve plantje verdord was, ben ik niet tegen gekomen. Onze planten staan er nu mooi bij. Dank u voor het verhaal in uw website en ik zal deze reactive ook doorsturen naar de faculteit plantenziekte van de Landbouw Universiteit in wageningen. Vriendelijke groeten van Simon Buis.

    Reageer
  • Channa Gabry c.gabry@hetnet.nl

    Geachte lezer vande P.D.
    Ik heb op mijn volkstuin 5 struiken staan: Elaeagnus Ebbingei. Volgens een medetuinier hebben ze loodglans en heeft hij zelfs de gemeente (Rijswijk z.h.) gewaarschuwd. Het bestuur van dit complex twijfelt net als ik maar niemand weet het zeker. Deze struiken geven elk jaar een grijzig blad en worden later wat groener. Ik zou het heel erg vinden als ze gerooid moeten worden. Hoe kom ik aan een deskundige?
    Met vriendelijke groet: Channa Gabry.

    Reageer

Re:ageer