Wetenschap - 17 mei 2001

Profiel: Coöperatie Koninklijke Cebeco Groep

Profiel: Coöperatie Koninklijke Cebeco Groep

Aantal medewerkers: elfduizend.

Jaaromzet: 7,5 miljard gulden.

Locatie: Blaak 31, Rotterdam.

URL: www.cebeco.nl.

Rechtsvorm: co?peratie. Het vermogen van Cebeco wordt sinds 1 januari 2001 beheerd door de Cebeco Groep BV. De bestuurders van de co?peratie zijn ook de commissarissen van de nieuwe BV. Een verwarrende constructie, maar waarschijnlijk is die een tussenstadium in Cebeco's omvorming tot een bedrijf.

Taakveld: Cebeco is een mega-organisatie, waarin tientallen Nederlandse agrarische producenten op het gebied van zaad, voeding en diervoeding en agrarische informatievoorziening samenwerken.

Toekomst: Cebeco expandeert. Pogingen om in de VS voet aan de grond te krijgen zijn faliekant mislukt, maar binnen Europa stijgt Cebeco's buitenlandse afzet en neemt de groep steeds meer bedrijven over. Vooral in de Oost-Europese kandidaat EU-staten presteert Cebeco goed.

Uitdaging: Niemand zegt het hardop, maar net als de landbouw vecht Cebeco om te overleven. Er is weinig energie over voor organisatorische en technische vernieuwing.

Relatie met Wageningen UR: Onze eigen prof. dr. ir. Rudy Rabbinge zit in het bestuur van Cebeco. Researchdirecteur prof. dr. Anthony Capelle is hier deeltijds hoogleraar. Het bestuurscentrum heeft weet van meer dan zeventig gezamenlijke projecten, die Wageningen UR sinds 1996 samen met Cebeco heeft opgezet. Daarvan lopen er nu nog dertig.

'Small is beautiful.' De bestuurders van Cebeco geloven er niet in. Toen Cebeco in april 2001 zijn jaarcijfers presenteerde, vertelde de VVD-politicus en Cebeco-bestuurder David Luteijn dat een kleinschalige landbouw wat Cebeco betrof geen kans van slagen had. Hij zag meer in een technologisch hoogwaardige landbouw, waarin computertechnologie producten door de keten volgt, en eventuele foutjes snel opspoort en herstelt. Het is ook een landbouw, die zoveel mogelijk hoogwaardige producten oplevert. Agrarische organisaties moeten niet meer alleen graan, appels of varkens afleveren, maar ook kant-en-klaar maaltijden. De landbouw die Luteijn voorstaat, verwerkt zelfs de afvalproducten van de levensmiddelenindustrie niet meer r?cksichtslos tot veevoer, maar laat die eerst allerlei bewerkingen ondergaan zodat landbouwdieren de voedingsstoffen beter kunnen opnemen. 'Toegevoegde waarde', is Cebeco's antwoord op de malaise waarin de landbouw verkeert.

Veel van de projecten die Cebeco-onderdelen samen met Wageningen heeft opgezet, staan in het teken van die opwaardering. Zo onderzocht de leerstoelgroep Diervoeding bijvoorbeeld hoe fabrikanten van veevoer delen van ma?s en peulvruchten beter opneembaar konden maken voor biggen en runderen.

Cebeco's accent op 'toegevoegde waarde' is niet uniek. Alle grote spelers op food en feed zoeken naar manieren om hun producten op te waarderen. Ze moeten wel. Nu nog kunnen boeren en bedrijven restproducten voor een geringe prijs verkopen aan voederbedrijven. De prijzen voor landbouwproducten blijven achter en de pulp, schroot en schillen die nu nog een beetje geld opleveren, zijn over enkele jaren waarschijnlijk een kostenpost. Als het zo ver komt, is alleen opgewaardeerde reststof nog iets waard.

Die opwaardering staat ook centraal in het geruchtmakende AgroKrabber-project, waarin Cebeco samenwerkt met de onderzoeksinstituten ATO, Alterra en Imag. Daarin zoeken wetenschappers van verschillende disciplines naar een ontwerp voor flats, waarin varkenshouderij, tuinbouw en viskweek gecombineerd kunnen plaatsvinden. In de flats zouden varkens bijvoorbeeld het afval van de tuinbouw kunnen eten, terwijl hun slachtafval wordt verwerkt in visvoer.

Cebeco doet ook mee aan het Profetas-project van prof. dr. Wim Jongen. Onderzoekers van ATO, Wageningen Universiteit en enkele andere Nederlandse universiteiten zoeken daarin naar nieuwe vleesvervangers, die in de komende jaren steeds meer mensen van eiwitten moeten voorzien. | W.K.

Re:ageer