Wetenschap - 1 januari 1970

Prof. Ekko van Ierland: 'Meer politieke druk op VS wegens afwijzen Kyoto-

Prof. Ekko van Ierland: 'Meer politieke druk op VS wegens afwijzen Kyoto-

verdrag'

EU en Japan moeten klimaat redden door handelssancties VS

Rusland en de Verenigde Staten houden de ratificatie van het Kyoto-verdrag
op.,,Het wordt tijd dat Europa, Japan en andere landen die wel ratificeren,
een hardere lijn volgen'', stelt milieu-econoom prof. Ekko van Ierland.
Handelssancties moeten de Amerikanen en Russen uit hun luie stoel jagen.
,,Het is jammer dat de Amerikaanse regering in het kader van Kyoto steeds
zegt: 'It is not in our national interest''', zegt Van Ierland. ,,Voorlopig
zal deze gedachte blijven overheersen, vrees ik, maar helemaal als Europese
politici blijven afwachten.'' De hoogleraar Milieueconomie en natuurlijke
hulpbronnen ziet met lede ogen aan hoe het Kyoto-verdrag dreigt te
mislukken, nu zoveel landen afhaken. Door middel van adviezen aan
beleidsmakers en politici en publicaties, zoals zijn pas verschenen boek
over klimaatbeleid, hoopt hij een bijdrage te leveren aan de doorbreking
van de impasse.
Het Kyoto-verdrag zal alleen in werking treden als de landen die het
verdrag ratificeren ten minste 55 procent van de CO2-emissies
vertegenwoordigen. Maar men zit nu nog slechts op 38 procent. ,,Al in 2001
in Marakesh had alles rond moeten zijn. We moeten nu een hardere lijn
volgen en landen onder druk zetten om te ratificeren.'' Van Ierland denkt
dat hier een rol is weggelegd voor de EU en Japan, twee belangrijke
handelsmachten. ,,Deze coalitie kan de druk op de VS opvoeren door
handelssancties op te leggen of juist handelsvoordelen te bieden. Alleen
dan zal de regering Bush misschien luisteren.''
Nu is elke Amerikaanse politicus die iets wil doen voor het klimaat bij
voorbaat kansloos, verzucht Van Ierland. ,,Ik ben vaak in de VS geweest en
merkte dat klimaatverandering en andere mondiale problemen bij veel
Amerikanen gewoon niet spelen. Ze hebben meer oog voor
belastingverlagingen.''
Van Ierland, die in de maand november in China gastcolleges geeft aan
verschillende universiteiten, ziet een belangrijke rol weggelegd voor deze
ontwakende economische grootmacht. Niet alleen door emissiebeperking in
eigen land - de premier Wen Jiao Bao heeft grote ambities op dit gebied,
weet Van Ierland, terugdenkend aan een conferentie in China vorig jaar -
maar vooral ook door te assisteren in het opvoeren van de politieke druk op
de VS. ,,China staat sterk omdat het een gigantische en sterk groeiende
markt is voor Amerikaanse bedrijven.''
De vraag is wel of de EU, Japan en andere landen president Bush voor het
hoofd durven stoten met handelssancties. En of de Amerikaanse president
valt te paaien met handelsvoordelen. Als de regering Bush voet bij stuk
houdt, is dat erg jammer, vindt Van Ierland, omdat ook de VS gebaat zijn
bij een minder snelle opwarming van de aarde. ,,Het ziet er naar uit dat
juist in de VS veel schade zal ontstaan door toenemende droogtes en
overstromingen in een warmer klimaat.''
De Russische regering valt in dat opzicht moeilijker te overtuigen.
President Poetin aarzelt nu om het Kyoto-verdrag te ratificeren en komt met
het argument dat een warmer klimaat best goed zou zijn voor de Russische
economie. De landbouw in Siberië kan er een boost door krijgen. Het is een
bewuste tactiek, stelt Van Ierland. Rusland probeert het onderste uit de
kan te halen in het kader van Kyoto, vanwege haar strategische positie. Nu
de VS is afgehaakt, kan het Kyoto-verdrag alleen van start gaan als Rusland
meedoet. Alleen dan zijn er voldoende deelnemers die samen meer dan de
helft van de mondiale CO2-emissies voor hun rekening nemen.
Als de Russische regering het Kyoto-verdrag ratificeert, kan zij volgens de
huidige afspraken haar overschot aan emissierechten al voor vele miljarden
euro's per jaar verkopen. Het land heeft door de instorting van de
industriële sector in de jaren tachtig en negentig de CO2-emissie sterk
teruggedrongen, en zo emissierechten opgebouwd. Landen als Nederland en
Japan willen die 'hete lucht' kopen omdat dat goedkoper is dan het beperken
van de CO2-emissie in eigen land.
,,De VS lobbyt momenteel bij de Russen om het verdrag niet te
ondertekenen'', stelt Van Ierland. ,,Daarom moeten Europa en andere Kyoto-
voorstanders Rusland een beter aanbod te doen. Ze kunnen de Russen toestaan
om ook de vastlegging van CO2 in hun uitgestrekte bossen te laten
meetellen. Dan kunnen ze nog meer economisch voordeel halen.'' Andere
vormen van gepaste druk zijn handelsvoordelen, wetenschappelijke
samenwerking, of betere samenwerking op het gebied van veiligheid,
bijvoorbeeld binnen de NATO, oppert Van Ierland.
De hoogleraar vindt wel dat de voorgestelde maatregelen in het kader van
Kyoto voor de periode tot 2012 lang niet voldoende zijn. ,,Het is een
eerste vingeroefening. Het gaat om beperking van CO2-emissies met enkele
procenten. Wel kunnen we er een begin mee maken met het huidige
klimaatverdrag. We moeten het koste wat het kost zien uit te voeren.''

Hugo Bouter

Ekko van Ierland, Joyeeta Gupta and Marcel Kok (eds), Issues in
International Climate Policy, Theory and Policy, Edward Elgar Publishing,
ISBN 1843761912 (zie www.e-elgar.co.uk).

Milieu-econoom prof. Ekko van Ierland: ,, Nodig is een halvering van de
emissies, waarbij ook landen als India deelnemen. Alleen dan beperken we de
opwarming van de aarde substantieel.’’ | Foto Guy Ackermans

Re:ageer