Wetenschap - 14 december 2010

Prof cultuurhistorie: ‘We hebben sterke verhalen nodig’

Joks Janssen wordt per 1 januari bijzonder hoogleraar Ruimtelijke planning en cultuurhistorie in Wageningen. Hij gaat de Belvedère-leerstoel, ter bevordering van erfgoedzorg, bekleden. Even kennismaken.

JoksJanssen.bmp
Belvedère was toch opgeheven?
‘Eind 2009 eindigde inderdaad het rijksprogramma Belvedère. Maar de bijzondere leerstoelen in Amsterdam, Delft en Wageningen blijven bestaan. Net als mijn voorganger André van der Zande ga ik me richten op de spannende relatie tussen erfgoed en ruimtelijke ontwikkeling.’
 
Heeft u een voorbeeld van die spannende relatie?
‘Ik vind de herontwikkeling van de voormalige Philips fabrieken in Eindhoven een sterk voorbeeld. Eerst zouden die worden gesloopt, nu wordt onder de noemer Strijp S een nieuw stadsdeel ontworpen op de grondvesten van de oude industriële structuur.’
 
U bent gepromoveerd in 2005 in Tilburg op de ruimtelijke inrichting van Brabant. U noemde het een ‘slonzige lappendeken’.
‘Veel landschap is ten prooi gevallen aan industrieterreintjes en bio-industrie. Dat kwam doordat de bestuurlijke en maatschappelijke elite in Noord-Brabant in de periode 1920-1960 bang was voor grootstedelijke ontwikkeling. De elite droeg het ideaal van een dorps Brabant uit. Om de bestaansbasis van de dorpsgemeenschappen te versterken, kregen alle dorpen de ruimte om zich te ontwikkelen. Dit sociale oogmerk pakte echter desastreus uit voor de ruimtelijke inrichting.’
 
U bent adviseur Ruimtelijke ontwikkeling bij de provincie Noord-Brabant. Hoe krijgt het landschap een plek in toekomstig Brabant?
‘Je moet relaties leggen tussen het landschap, de burgers en de bedrijven. We moeten af van het idee dat behoud van landschap een vorm van monumentenzorg is, waarbij experts aangeven wat waardevol is. Erfgoed is een dynamisch begrip. We moeten van ‘steen naar story’. We hebben sterke verhalen nodig in de gebiedsontwikkeling, om de mensen mee te nemen en de oude structuren te laten doorklinken in het nieuwe landschap.’

Re:ageer