Organisatie - 13 januari 2011

Prijs als prikkel?

Nieuwe wetenschap waar de samenleving wat aan heeft. Wetenschap die je aan de man kunt brengen. Een prijs kan daarbij een mooie prikkel zijn, zei Aalt Dijkhuizen tijdens de nieuwjaarsreceptie. Een goed idee, zo'n Innovation Award?
Door Roelof Kleis, Albert Sikkema, Hans Wolkers, Gaby van Caulil

22-innovatieprijs.jpg
Een goed idee, zo'n Innovation Award?
Auke de Bruin
directeur bedrijfsvoering Alterra
'Onderzoekers hebben vaak hele vernieuwende ideeën, maar niet de mogelijkheden om die uit te werken omdat er geen opdrachtgever en dus geen geld voor is. Daarom zijn wij drie jaar geleden begonnen met de Vernieuwingsimpuls. Iedereen met een idee, rijp of groen, kan dat bij ons inleveren. Een paar regeltjes tekst is al voldoende. Uit die ideeën worden er tien geloot om uit te werken tot een presentatie. Een jury kiest er vervolgens drie uit die worden beloond met 30.000 euro om het uit te voeren. Criteria hierbij zijn beleidsrelevantie, marktpotentie, innovatie en de presentatie. Die aanpak moet leiden tot nieuwe projecten en financiering. Ons bevalt het goed, zo'n prikkel vooraf. Het slaat enorm aan en voorziet in een behoefte. Je genereert er nieuwe ideeën mee die ook aanslaan in de praktijk. Een award kan dus goed werken.  
Aalt Dijkhuizen probeert het innovatiegehalte van Wageningen UR te verstevigen. Dat past helemaal in de tijdgeest en sluit aan bij de visie van dit kabinet. Het is voor Wageningen van levensbelang om meer marktgericht te denken. Daarom is zo'n prijs ook een belangrijk signaal naar de organisatie toe: dit is de kant die we opgaan.'
Rijkelt Beumer
universitair hoofddocent levensmiddelenmicrobiologie
'Ik vind het geen goed idee dat Wageningen UR die prijs zelf toekent aan haar onderzoekers, je moet aan anderen overlaten om te beoordelen of je goed bent. Ik vind mezelf 's ochtends bij het scheren in de spiegel ook geweldig, maar daar kan op het werk weer anders over gedacht worden. Collega's beoordelen hoeft van mij niet; het heeft de schijn van belangenverstrengeling en je kunt gemakkelijk afspraken maken om elkaar positief te beoordelen.
Er is op zich niets mis met zo'n Innovation Award als die ten goede komt aan het onderzoek, maar als je er mee wilt schermen, moet de beoordeling wel zuiver zijn en uit een neutrale hoek komen. Een prijs als de Academische Jaarprijs, daar kan Wageningen UR zich mee profileren, dat vind ik beregoed.
Zo'n Innovation Award kan natuurlijk wel heel stimulerend werken en het is ook een stukje waardering. Ik koester zelf nog steeds een prijs die ik samen met Meike te Giffel, één van onze vroegere aio's,  gewonnen heb met een artikel in het Nederlands Tijdschrift voor Diergeneeskunde. Nu denk ik niet dat er zoveel inzenders waren, maar het is wel leuk. Eigenlijk zouden we in Nederland veel meer van dit soort prijzen moeten hebben.'
Lucas Noldus
directeur van Wageningse spin off Noldus Information Technology
'Een prima initiatief. Natuurlijk moeten mensen ook zonder "awards" goed werk afleveren, maar prijzen voor bijzondere prestaties vormen een aardige extra stimulans. In het bestel van onderzoeksfinanciering is nog te weinig aandacht voor innovatie: projecten dienen nieuwe kennis te genereren, maar zodra de resultaten te dicht bij de toepassing komen is het werk vaak niet meer subsidieerbaar - vanwege de staatssteunregels. Dat is jammer, want daardoor blijven veel onderzoeksresultaten ongebruikt op de plank liggen. Een Innovation Award kan onderzoekers stimuleren om die extra stap te zetten, om bijvoorbeeld een bedrijf te vinden dat de resultaten kan vermarkten, en er ook actief aan bijdragen dat de kennisoverdracht succesvol verloopt.'
Cees Leeuwis
hoogleraar Communicatie en Innovatiestudies
'De crux is: wat verstaan we onder innovatie? Maar al te vaak wordt alleen gedacht aan technische innovaties met een commerciële potentie. Uitvindingen dus. Dat is een beperkte en verouderde opvatting van innovatie. Ik zou de maatschappelijke impact van onderzoek belonen. Wageningen adviseert boeren in Afrika hoe ze hun irrigatiestelsel beter kunnen beheren. Dat is ook innovatie, maar niet verkoopbaar in de vorm van een patent. Ander voorbeeld: wil een uitvinding slagen, dan heb je vaak ook nieuwe spelregels en organisatievormen nodig - samen met de techniek maakt dat de innovatie. Zonder die wetgeving komt het nieuwe type zaad niet op de markt. Een beleidsadvies aan de minister, waar een nieuwe wet uit voortkomt, kan ook een wezenlijke bijdrage leveren aan innovatie. Dus ik pleit voor een brede definitie van innovatie. Beloon de maatschappelijke impact.'
Jan Meiling
organiseerde een Business Challenge bij de Plant Sciences Group
'Met de Business Challenge wilden we goede ideeën uit de organisatie trekken om meer business te genereren. Onze oproep leverde 32 ideeën op. Daar heeft een selectiecommissie er zes van uitgenodigd. Die zijn anderhalve dag in een workshop aan het werk gezet om hun plan uit te werken. Belangrijk daarbij was dat we externe coaches hadden die de onderzoekers ondersteunden. In de jury zaten ook investeerders. Die kozen het plan van de boerderij op zee, van het team onder leiding van Willem Brandenburg, tot winnaar. Zij ontvangen 25.000 euro van PSG om het idee verder uit te werken. De winst van alle deelnemers is dat ze de kans kregen om de ideeën eens goed in de schijnwerpers te zetten. Twee van de zes uitgewerkte voorstellen hebben nu interesse gewekt bij investeerders.
Met veel plannen die zijn afgevallen, zijn we nu toch bezig, want er zaten hele leuke dingen tussen. Zo heeft Biometris het idee om een loket op te zetten voor genetische databeoordeling, als service voor het bedrijfsleven. Sommige van die losse ideeën hebben zeker potentie.
Andere kenniseenheden willen het ook gaan doen. Ik denk dat we zo'n Business Challenge dan niet nog een keer moeten overdoen op het niveau van Wageningen UR. Wat ik me wel kan voorstellen: elke kenniseenheid gaat de ideeën inventariseren en selecteren. De uitgewerkte voorstellen kunnen dan in een vervolgfase meedoen aan een competitie van volwassen business concepten op WUR-niveau. Anders doe je dingen dubbelop. Maar een vervolg moet er zeker komen. De deelnemers waren heel enthousiast, omdat ze op een andere manier tegen de waarde van hun onderzoek leerden aankijken.'

Re:ageer