Organisatie - 6 september 2007

Premier ziet VOC-mentaliteit in Wageningen

Nederland heeft middelmatigheid tot deugd verheven. Studenten studeren voor een zesje, ondernemers willen niet groeien, en universiteiten komen niet verder dan de internationale middenmoot. Dat zei minister president Balkenende tijdens de openingsplechtigheid van het academisch jaar in Forum, het nieuwe onderwijsgebouw van Wageningen UR.

Premier Balkenende tijdens de opening van het academisch jaar in Forum.
Nee dan vroeger. Toen Nederlandse handelaars en kapers onvervaard de wereldzeeën opvoeren op zoek naar roem en rijkdom. Toen innovatieve molenmakers grote meren drooglegden, en de wereld vol verbazing naar de Zeven Verenigde Provinciën keek.
Balkenende noemde het deze keer geen VOC-mentaliteit maar wees het publiek nadrukkelijk op de Nederlandse prestaties in de Gouden Eeuw. ‘Nijvere Hollandse handen en handelaren bouwden ons land om tot een moderne handelsnatie met Amsterdam als bruisend middelpunt.’
Trots citeerde hij de Italiaanse schrijver Edmondo de Amicis die schreef: ‘Nederland is een verovering van mensen op de zee. De Nederlanders hebben het gemaakt, het bestaat omdat de Nederlanders het bewaren, het zou verdwijnen als de Nederlanders het verlieten.’ Niet alleen de handel bloeide, ook de wetenschap in de vorm van Hugo de Groot, Herman Boerhaave, Antoni van Leeuwenhoek en Christiaan Huygens.
Kom daar nog maar eens om. Het gaat best goed in Nederland, hield de premier het publiek voor, ‘maar goed is niet voldoende. Je moet de beste willen zijn.’ Nederlandse universiteiten en bedrijven doen dat volgens Balkenende onvoldoende. Bedrijven zijn veel minder innovatief dan bijvoorbeeld de Duitse concurrentie. Twee op de drie Nederlandse studenten doet geen moeite om een hoog cijfer te halen. En op de kwaliteit van de Nederlandse universiteiten is ook het een en ander aan te merken. Balkenende citeerde instemmend de Volkskrant die vorige week kopte ‘Niveau universiteiten overschat’.
Tussen de kritiek had Balkenende juist veel lof voor Wageningen UR. In 2004 dineerde hij met de Chinese minister-president Wen Jiabao, die tijdens het diner uit zichzelf enthousiast begon te vertellen over Wageningen. ‘Ik kan u vertellen dat daar toen in China een trotse Nederlandse premier aan tafel zat.’ De Wageningse Food Valley behoort volgens Balkenende met Brainport Eindhoven, de creatieve industrie rond Amsterdam en de bedrijven TomTom en ASML tot de Nederlandse uitblinkers.
Bovendien had Balkenende in het strategisch plan gelezen dat Wageningen UR zich wil ontwikkelen tot dé Europese kennisinstelling. Een plan waar onze voorvaderen zich niet voor zouden hebben geschaamd. ‘Dat is de spirit! Daar komen we verder mee.’

Re:ageer