Wetenschap - 1 januari 1970

Praktijkonderzoek in Horst doet mee met biologische trend

Praktijkonderzoek in Horst doet mee met biologische trend

Praktijkonderzoek in Horst doet mee met biologische trend

Biologische teelt is in. Albert Heijn ziet er brood in, kritische en trendgevoelige consumenten vragen ernaar en het ministerie van LNV stimuleert het. Ook reguliere telers gaan overstag en zijn bereid te betalen voor onderzoek in die richting. Vandaar dat het praktijkonderzoek steeds meer doet aan biologische teelt. Dat blijkt op de proefbedrijven in Horst


Nederland loopt achter met de biologische teelt en binnen Nederland blijft het zuiden van het land achter. De biologische landbouw, inclusief veehouderij en tuinbouw, beslaat in Nederland oon procent van het landbouwareaal. In Scandinavië en Duitssprekende landen is dat veel meer, tot wel tien procent in Oostenrijk. Limburg en Noord-Brabant komen niet verder dan respectievelijk 0,3 en 0,5 procent

Het areaal biologische akkerbouw in Nederland is tussen 1996 en 1998 gegroeid met 37 procent en vollegrondstuinbouw met 27 procent. Het areaal biologische glastuinbouw is erg klein en is bovendien nauwelijks gegroeid. De belangstelling van boeren en tuinders voor omschakeling blijkt uit het feit dat de subsidieregeling van LNV in oon dag ruim was overtekend

Taboe

Vier proefbedrijven in Horst onderzoeken de teelttechnische en bedrijfseconomische mogelijkheden en knelpunten van diverse biologische teelten in de zuidoostelijke zandstreek. Als hieruit blijkt dat biologische glastuinbouw en andere biologische teelten hier perspectief bieden, betekent dat een stimulans voor de glassector en voor de regio om over te stappen

De laatste jaren lag de nadruk in het praktijkonderzoek bij de milieubewuste of geïntegreerde teelt. Daarbij keken ze hoe ver je kunt gaan met het ontzien van het milieu, zonder productie of kwaliteit in te leveren. Hierbij horen biologische bestrijding van plagen, gebruik van ziekteresistente rassen, mechanische onkruidbestrijding en terughoudend gebruik van gewasbeschermingsmiddelen

Kenmerk van biologische teelt is dat chemicaliën taboe zijn - dus absoluut geen chemische gewasbeschermingsmiddelen en geen kunstmest. Dit is een heel andere filosofie. De gedachte van evenwicht in de natuur zit erin, maar dat leidt niet noodzakelijk tot het meest milieuvriendelijke resultaat. Zo is koper een natuurlijk middel; volgens de richtlijnen is het toegestaan, maar het is berucht omdat spuiten met koper funest is voor regenwormen en andere dieren

Het is moeilijk te zeggen hoeveel aandacht het Nederlandse plantaardig praktijkonderzoek totaal besteedt aan biologische teelt, want vaak zijn biologische en geïntegreerde teelt gecombineerd. De schattingen lopen uiteen van zo'n twee miljoen tot minstens vijf miljoen gulden voor onderzoek per jaar

Pionier was het proefbedrijf Ontwikkeling Bedrijfssystemen in de Noordoostpolder, dat al sinds 1979 een biologisch bedrijf heeft. Uit hun onderzoek bleek dat biologische akkerbouw loont. De oogst is weliswaar kleiner en de arbeidskosten zijn hoger, maar zolang de prijs voor biologische producten op peil blijft, kan het. De twee jaren van omschakeling zijn de bottleneck: dan zijn de productie en kosten op biologisch peil en de prijs op gangbaar peil. Verder zien veel akkerbouwers en tuinders op tegen de risico's dat een oogst verloren gaat. Het praktijkonderzoek bestudeert hoe met teelttechniek de risico's zijn te beperken

Kassen

Voor de teelt van biologische gewassen is de bodem de basis. Dankzij een ruime vruchtwisseling en zo mogelijk verse grond start het gewas met weinig bodemschimmels en -plagen. Een voorteelt van Tagetes, een afrikaantjessoort, helpt tegen het aaltje Pratylenchus penetrans. Insectengaas of -doek kan vliegende belagers weren. Biologische bestrijders en resistente rassen beperken aantastingen door ziekten en plagen. Sommige aantasters zijn echter moeilijk aan te pakken in de biologische teelt, zoals rupsen op sla en trips op prei. Bij siergewassen luistert het heel nauw, er mag geen plekje aan zitten

Voor de bodemvruchtbaarheid is de biologische teelt aangewezen op dierlijke mest, groenbemesters en natuurlijke producten als bloed- of beendermeel. Een probleem op de zandgrond is de uitspoeling van voedingsstoffen naar het grondwater. De onderzoekers streven daarom naar een evenwichtsbemesting voor fosfaat en kali. In de kas, waar de biologische teelt in de grond moet staan, wordt met tensiometers gevolgd of er niet te veel uitspoelt. De watergift wordt daarop aangepast

De richtlijnen voor biologische kasteelt staan stoken met gas en het gebruik van CO2 uit de rookgasinstallatie toe. Het gaat immers om natuurlijke stoffen. Wel vreest Nederland dat Zuid-Europese landen, om hun eigen telers te beschermen, zullen aandringen op het uitsluiten van kassen in de biologische teelt. M.Hg


:De Nederlandse boeren moeten hun uit Kosovo verdreven collega's helpen. Dat vindt Henk de Rooy, AOW'er te Weert, die een adoptieplan van boer tot boer wil opstellen. Hem schoten de tranen in de ogen bij het zien van de dode koeien in een weiland in Kosovo, die stierven omdat ze niet meer werden gemolken. Het gaat niet om geld, maar om materieel en kennis. Een afgestudeerde Wageninger die de landbouw in Albanië en Kosovo goed kent, wil hem wel adviseren. En een boer wiens opvolger onlangs is overleden, wil zijn hele bedrijf wel ten dienste stellen van de verdreven boeren. Liever dat dan verkopen; zo krijgt iets wat hem dierbaar is toch nog een goede bestemming. Boerderij

De ruilverkaveling komt in de knel nu de landinrichtingscommissies driehonderd miljoen gulden moeten bezuinigen. De korting, bijna een kwart van het totaalbudget, komt op een moment dat het ministerie de Landinrichtingswet wil wijzigen. LNV wil de herinrichting van gebieden binnen tien jaar hebben afgerond, terwijl het nu soms nog 25 jaar duurt. We moeten inhaken op de veranderingen die zich in de land- en tuinbouw voltrekken in pakweg zeven jaar, aldus de landbouworganisatie LTO. Eigenlijk wil LTO daar extra geld voor, maar het ministerie van LNV wil de vergoedingen verlagen. Daardoor zal het draagvlak afnemen bij de landinrichtingscommissies, die over de herverkavelingen overleggen met de boeren, vreest LTO. Boerderij

De Maastrichtse universiteit gaat nog meer geld lenen bij de bank. Onlangs leende de universiteit 170 miljoen gulden om de komende jaren nieuwbouw te financieren, maar over drie of vier jaar is opnieuw geld nodig voor een omvangrijke investering in gebouwen. Volgens Maastricht is de investering nodig om het groeiende aantal studenten goede onderwijsfaciliteiten te bieden. Het onderpand van de huidige lening is de voorziene groei van het aantal studenten tot twaalfduizend in 2002, oplopend tot vijftienduizend in 2005. Het bestuur gaat minister Hermans opnieuw vragen om meer geld en gaat de winst uit het contractonderzoek opzij zetten om de groeiende huisvestingslasten te compenseren. Observant

De Kwaadsteniet had groot gelijk met zijn kritiek op het RIVM, stelt de Utrechtse methodoloog Cor van Dijkum, die een boek schreef over de beperkingen van simulatiemodellen. Als minister Pronk vraagt om een voorspelling over zoiets gecompliceerds als de toekomstige milieubelasting van Schiphol, dan zou het RIVM veel vaker moeten zeggen: daar kunnen wij op basis van onze huidige modellen geen zinnig woord over zeggen. Zelfs bij minieme verschillen in invoergegevens vertonen niet-lineaire modellen zulk chaotisch gedrag dat op de uitkomst vaak geen peil valt te trekken, aldus Van Dijkum. Hij ondervond dat zelf bij een model voor vermoeidheidsklachten. Dat hielp hem om verschijnselen zichtbaar te krijgen die voordien niemand waren opgevallen, maar het voorspellen van de toekomst is een hachelijke zaak. Modelmatig onderzoek moet daarom worden aangevuld met observaties en interviews, meent Van Dijkum. U-Blad

De Nederlandse landbouwcoöperatie in Rusland is in verval. Tussen 93 en 97 pompte het ministerie van Economische Zaken zo'n veertig miljoen gulden in een landbouwproject in Kolomna, waar de Russische boeren landbouwmachines en zaaizaad konden leasen van een afzetcoöperatie naar Nederlands model. De boeren betaalden de coöperatie in natura. In 1997 waren twaalf collectieve boerderijen en 24 privo-boeren lid. Toen de Nederlanders weg waren, ging de Russische directeur zijn zakken vullen. De winst van de coöperatie is weg, er rijden dure buitenlandse auto's rond in Kolomna en er zijn nog zeventien privo-boeren lid, die lang niet alle oogst afdragen aan de coöperatie. Pijnlijk, want Kolomna was een Nederlands paradepaardje en minister Van Aartsen was er vorig jaar nog op bezoek. OnzeWereld

De faculteitsraden in Leiden zijn dood, de decaan regeert de faculteit. De nieuwe bestuurswet MUB heeft geleid tot zwakke raden, menen critici, omdat de echte tijgers uit de faculteit weigeren zich met minieme bevoegdheden te laten afschepen in de vergaderingen. De nieuwe raadsleden klagen over een gebrekkige informatievoorziening: De raadsstukken passen tegenwoordig in de binnenzak van je colbert. Ondertussen steggelen de raden voortdurend over wie mag meepraten over onderwerpen, terwijl ze door de tijdsdruk nauwelijks tijd hebben om stukken door te nemen. Een raadslid: Na afloop van elke vergadering denk ik: dit ging weer nergens over. Behalve dat we elkaar in de haren hebben gezeten over de bevoegdheden die we al dan niet hebben. Mare

De Nijmeegse onderzoekers trekken zich terug op hun kamer en hebben meer last van stress. Dat concludeert de ondernemingsraad van de universiteit na een peiling onder het personeel. Dat heeft problemen met het wegvallen van de oude vakgroepsstructuur. Vroeger hadden de onderzoekers een duidelijke relatie met de hoogleraar; tegenwoordig moeten ze vaak langs vijf functionarissen om tot werkafspraken te komen. De raad constateert dat wetenschappers steeds minder communiceren en ieder voor zichzelf kiezen en wil werkoverleg weer een status geven. KU Nieuws

Re:ageer