Wetenschap - 20 september 2013

Prachtig beeld, slechte tekst

tekst:
Roelof Kleis

Prachtige beelden en perfect geluid. Toch irriteert De Nieuwe Wildernis. De begeleidende teksten zijn geforceerd populair. Op het infantiele af.



Maar dat mocht de pret niet drukken gisteravond in Cinemec in Ede. Nog voor de echte premiere volgende week donderdag, kreeg het personeel van de Environmental Sciences Group de film in een besloten bijeenkomst voorgeschoteld. Een ideetje van pr-man Bert Jansen van ESG. Om dat de film ook een beetje van ons is, vond directeur Kees Slingerland. Regisseur Ruben Smit werkte in een grijs verleden bij de leerstoelgroep Natuurbeheer en plantenecologie van Frank Berendse. Geluidsman Henk Meeuwsen is nog steeds Alterraan.

Het cadeautje werd door personeel en familie in dank aanvaard. De Nieuwe Wildernis, een film over de Oostvaardersplassen, moet je gezien hebben. Al was het maar omdat het de grootste in ons land geschoten natuurfilm ooit is. Anderhalf uur duurt de voorstelling. Anderhalf uur volgen we het wel en wee van konikpaarden, edelherten, ganzen, vossen en kleiner grut. De natuur een jaar rond. Een soort vier jaargetijden, maar dan niet van Vivaldi maar van Smit.

Dat levert prachtige beelden op. En ook met de muziek en de geluiden van Meeuwsen is niks mis. Dissonant in het geheel is de begeleidende voice-over die dieren voortdurende menselijke emoties toedicht. En dat in vaak tenenkrommende popie-jopie taal. Dieren die elkaar nemen in plaats van paren. Edelherten die rondlopen met gekrenkte trots. Konikpaarden die rouwen om een overleden veulen, terwijl ze overduidelijk staan te schuilen. De stem heeft het immers net uitgelegd hoe ze het barre winterweer trotseren door kop-aan-kont te gaan staan.

De Nieuwe Wildernis toont het ecosysteem Oostvaardersplassen. In alle barheid en hardheid, de natuur eigen. Maar dat ecosysteem functioneert mede door menselijk ingrijpen. De film laat ons meetreuren met de dood van dieren die het niet halen. In werkelijkheid worden jaarlijks honderden zwakke, zieke en misselijke dieren afgeschoten door jagers die er zowat een dagtaak aan hebben. De film houdt dat angstvallig buiten beeld. Dat is een keuze. Maar je kunt wel vraagtekens plaatsen bij hoe eerlijk het verhaal van die nieuwe wildernis dan nog is. Of het uberhaupt wel wildernis is. Of toch gewoon natuur op zijn Nederlands.