Wetenschap - 13 januari 2016

Potvisstranding is kans voor wetenschappers

tekst:
Rob Ramaker

De vijf op Texel gestrande walvissen bieden wetenschappers de kans de dieren van dichtbij te bestuderen. Zo zal zeeonderzoeker Mardik Leopold de maag- en darminhoud bekijken.

Foto: Salko de Wolf/Ecomare

Gisteren spoelden de potvissen aan bij paal 12 op Texel, waar ze vanmorgen overleden. Ze maken deel uit van een grotere groep jonge mannetjesdieren waarvan ook een aantal exemplaren is aangespoeld op Duitse Waddeneilanden. Potvissen leven normaal in diepe wateren in de Atlantische oceaan, maar deze groep heeft bij hun trek naar het zuiden de ‘verkeerde afslag genomen’ bij de Britse eilanden.

Vanmiddag en morgen worden de walvissen ontleed door veterinair pathologen van de Universiteit Utrecht. Ook Mardik Leopold, onderzoeker bij Imares Wageningen UR, is ter plaatse om de maag en darmen veilig te stellen. ‘Dat is een halve tot een hele kuub die we in een grote plastic bak vervoeren’, zegt hij. Met een grote zeef kijkt hij of er kaken van inktvissen of gehoorsteentjes (otolieten) van vissen in zitten. ‘Een grote smeerboel.’

Leopold promoveerde onlangs op een langlopend onderzoek naar de maaginhoud – en dus eetgewoontes – van bruinvissen. Hij is benieuwd of de potvis, zoals wordt verondersteld, zich niet kan voeden in de Noordzee. ‘Bij eerder onderzoek was de maag vaak leeg’, zegt Leopold. ‘Zo leeg dat ze al weken gehongerd lijken te hebben.’ Een maag met daarin Noordzeevis, zou dan ook nieuws zijn

Beeld: in 1577 spoelde een walvis aan bij Saaftinge / Visboek, Adriaen Coenen (KB)

potvis_historisch.jpg

Strandingen van potvissen zijn een normaal fenomeen in Nederland. In tegenstelling tot de bultrug, die pas sinds enkele jaren voor de kust wordt gezien, stranden potvissen al eeuwen op onze kusten. Het online register voor walvisstrandingen bevat 72 gedocumenteerde strandingen, waarvan 24 uit de laatste 25 jaar. Maar ook in de zes-, zeven- en achttiende eeuw spoelden regelmatig potvissen aan. Dit is te zien op historische afbeeldingen.


Re:ageer