Wetenschap - 6 januari 2017

Pleidooi voor 'gezondheidsmajoors'

tekst:
Tessa Louwerens

Ondervoeding bij ouderen wordt vaak niet of te laat gesignaleerd, zo blijk uit onderzoek van Wageningen University & Research. Daarom pleit Leefbaar Rotterdam voor het aanstellen van zogeheten ‘gezondheidsmajoors’.

Foto: Shutterstock

Gemiddeld één op de tien 65-plussers in Nederland is ondervoed en bij ouderen in ziekenhuizen en verpleeghuizen is dat aantal één op de drie. Dat blijkt uit onderzoek van Canan Ziylan, die op 9 december promoveert op dit onderwerp bij de Wageningen University & Research. Ouderen mensen eten vaak te weinig. Dit kan verschillende oorzaken hebben zoals verminderd reuk- en smaakvermogen, kauw- en slikproblemen, psychische oorzaken of bijwerkingen van medicijnen. Ook verdwijnt bij dementie soms de hongerprikkel, waardoor mensen helemaal geen trek meer hebben. Of men vergeet simpelweg te eten. Dit is een probleem voor ouderen die zelfstandig wonen, maar ook voor bewoners van verpleeg- en verzorgingstehuizen.

Ondervoeding
Ouderen lopen een groter risico op ondervoeding en dit kan leiden tot diverse gezondheidsklachten.  Als het lichaam te weinig energie heeft doet het een beroep op de voorraden uit vet- en spierweefsel. Vooral verlies aan spierweefsel kan schadelijk zijn omdat de weerstand afneemt met als gevolg dat mensen vatbaarder worden voor ziektes. Ook neemt de kans op vallen en botbreuken toe. Verder zijn mensen sneller moe en kunnen ze zich minder goed bewegen. Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) verwacht dat het aantal 65-plussers in 2040 bijna zal zijn verdubbeld naar zo'n 4,7 miljoen. Daarmee zal de omvang van dit probleem naar verwachting nog verder toenemen.

Bewustwording
Uit het Wageningse onderzoek kwam naar voren dat zowel ouderen als zorgprofessionals zich onvoldoende bewust zijn van het probleem, en dat de taken en verantwoordelijkheden met betrekking tot de monitoring en behandeling van ondervoeding niet altijd duidelijk zijn. Om hier meer aandacht voor te vragen heeft Leefbaar Rotterdam opnieuw voorstelgesteld om 'gezondheidsmajoors' aan te stellen. Afgelopen jaar had de partij hier ook al om gevraagd, maar de wethouder liet destijds weten over voldoende middelen te beschikken om de problematiek aan te pakken. Huisartsen, thuiszorg, verpleeg- en verzorgingshuizen en zorgverzekeraars in Rotterdam moeten gezamenlijk met een plan van aanpak komen, vindt Leefbaar. De gezondheidsmajoors zouden hierin het voortouw moeten nemen.

Gezond oud
Wageningen UR doet onderzoek naar gezond ouder worden. Daarbij wordt tevens aandacht besteed aan de signalering en behandeling van ondervoeding bij senioren. Zo toonde Michael Tieland in zijn Wageningse promotieonderzoek ProMuscle aan dat een combinatie van extra eiwit in het dieet en krachttraining helpt om de spierafbraak bij ouderen tegen te gaan en de spierkracht te verbeteren. Lees het hele verhaal hier.


Re:ageer