Wetenschap - 1 januari 1970

Planten herkennen veel eiwitten van belagers

Planten herkennen veel eiwitten van belagers

Planten herkennen veel eiwitten van belagers

Het mechanisme waarmee planten ziekteverwekkers herkennen lijkt meer op dat van dieren dan altijd werd gedacht. Ook planten blijken een herkenningssysteem voor vreemde eiwitten te hebben dat gevormd wordt door op elkaar lijkende genen. Planten herkennen hiermee niet alleen eiwitten van pathogenen die hen al vaak belaagd hebben, ze bezitten ook genen waarmee ze nieuwe eiwitten van belagers herkennen. Dat stelt de Fransman ir Richard Laugo in zijn proefschrift, waarop hij 3 maart hoopt te promoveren bij fytopatholoog prof. dr ir Pierre de Wit

Als een plant een vreemd eiwit herkent, zet zij in negentig procent van de gevallen een verdedigingsmechanisme in werking dat lijkt op de tactiek van de verschroeide aarde. Rond de plaats waar bijvoorbeeld een schimmel de plant binnen wil dringen, plegen de cellen dan zelfmoord. Daarnaast gaan de cellen in de omgeving giftige stoffen produceren tegen de belager

Eiwitten die virussen, schimmels, bacteriën en insecten gebruiken om een plant te belagen, vertonen weinig overeenkomst met elkaar. De genen in planten die voor de herkenning van deze eiwitten zorgen, hebben echter wel veel overeenkomsten. Hun structuur komt sterk overeen en de genen zijn opgebouwd uit dezelfde soort eenheden. Waarschijnlijk zijn al deze genen ontstaan uit hetzelfde gen door duplicaties, mutaties en fouten tijdens de celdeling

Opmerkelijk is dat deze groep genen sterk lijkt op genen die de regulatie van ontwikkelingsprocessen in planten beïnvloeden. Het gaat dan bijvoorbeeld om het aanschakelen van genen die zorgen voor groei en ontwikkeling van planten. Laugo kwam tot deze conclusie na een vergelijking van de resistentiegenen in tomaat met recent gekloneerde genen die betrokken zijn bij de ontwikkelingsprocessen van petunia, zandraket, maïs en wortel. Het lijkt er dus op dat genen met een gemeenschappelijke afkomst ervoor zorgen dat de plant zowel interne als externe signalen herkent: soms zetten ze ontwikkelingsgenen aan, soms zorgen ze voor een afweerreactie tegen ziekteverwekkers. M.S

Re:ageer