Wetenschap - 13 maart 2008

Planten hebben geen hersenen

Planten zitten razend ingewikkeld in elkaar. Ze kunnen dingen die we vroeger voor onmogelijk hielden. Maar het gaat te ver om ze intelligentie of hersenen toe te dichten, zoals plantenneurobiologen doen. Dat schrijft de Wageningse hoogleraar Gewasfysiologie prof. Paul Struik in een artikel in Journal of the Science of Food and Agriculture.
Nieuw onderzoek naar de manier waarop planten met elkaar en andere organismen communiceren en naar de wijze waarop ze informatie uit de omgeving waarnemen en zich aanpassen, is voor een aantal plantenwetenschappers genoeg reden om ze intelligentie toe te dichten. De plantenneurobiologen hebben een eigen organisatie opgericht en publiceren regelmatig in hoogaangeschreven wetenschappelijke tijdschriften.
Planten kunnen volgens hen niet langer gezien worden als passieve wezens die overgeleverd zijn aan de natuurkrachten en daar slechts via reflexen op reageren. Planten nemen hun omgeving waar, en maken zelfs kosten-batenanalyses voor ze reageren op veranderende omstandigheden. Ze leren volgens plantenneurobiologen ook van eerdere ervaringen.
Struik vindt dat de plantenneurobiologen een belangrijke bijdrage hebben geleverd aan het wetenschappelijke debat, maar de gewasfysioloog wil de termen ‘hersenen’ en ‘intelligentie’ niet gebruiken voor planten. ‘Dat zet mensen op het verkeerde been. Je suggereert iets dat bijna metafysisch is.’ Volgens Struik moeten wetenschappers streven naar de simpelst mogelijke verklaring voor de verschijnselen die ze waarnemen. ‘Intelligentie’ voldoet volgens hem niet aan dat criterium.

Re:ageer