Wetenschap - 1 januari 1970

Plan VROM moet chemie vergroenen

De Nederlandse overheid werkt aan plannen die de chemische industrie schoner moeten maken. Dat heeft een beleidsmaker van het ministerie van VROM verteld op een bijeenkomst van de Koninklijke Nederlandse Chemische Vereniging vorige week donderdag. ,,Interessant voor Wageningen’’, zegt dr Barbara de Klerk, wiens onderzoeksinstituut A&F al jarenlang de industriële mogelijkheden van biomassa onderzoekt.

,,We willen graag dat de chemische industrie duurzamer wordt’’, zegt De Klerk, die op de bijeenkomst een sessie over dat onderwerp voorzat. ,,Dat staat in de verdragen van Kyoto, maar ook in het Nationaal Milieubeleidsplan. Het zou kunnen door grondstoffen voor de chemie uit de agrofoodsector te halen.’’ Eén van de voorgenomen plannen van VROM heeft daar betrekking op, vertelde Henk Groeneveld van VROM op de bijeenkomst.
,,In de praktijk is het gebruik van agrogrondstoffen door de chemische industrie knap moeilijk gebleken’’, zegt De Klerk. ,,Het grote probleem is dat de omschakeling naar biologisch geproduceerde stoffen niet geleidelijk kan gaan. De chemie is helemaal ingesteld op grondstoffen uit olie. Je kunt daar niet een beetje van vervangen door grondstoffen uit biomassa. Als je het doet, moet je compleet overschakelen.’’
Zo’n omschakeling noemen beleidsmakers een ‘transitie’, en zoals de zaken er nu voorstaan is zo’n transitie niet mogelijk. VROM’s ‘transitieproject’, waarin overheid, bedrijven, onderzoeksinstellingen en natuurorganisaties samenwerken, moet dat veranderen. De sessie die De Klerk voorzat ging over de vraag hoe de overheid zo’n transitie kan bevorderen.
Jan Hanenkamp van de stichting Heidelberg Appeal Nederland vroeg zich bijvoorbeeld af of de overheid dat überhaupt wel kan. Hij trok een vergelijking met de opkomst van de stoomtrein in het Groot-Brittannië van de negentiende eeuw. Dat de stoomtechnologie zo snel aansloeg kwam vooral doordat de overheid zich niet met de aanleg bemoeide, en de take off niet frustreerde met regelgeving.
,,Er zijn natuurlijk andere voorbeelden denkbaar’’, zegt De Klerk. ,,Twintig, dertig jaar geleden was het water in sloten rondom chemische fabrieken zo goed als dood. Dat is nu anders. Zonder de regels en de steun van de overheid was dat nooit gelukt.’’
Introductie van hernieuwbare grondstoffen in de chemie is voor de ene poot makkelijker dan voor de andere, zegt De Klerk. ,,In de bulkchemie zijn de processen waarschijnlijk te grootschalig om die om te zetten naar bio-grondstoffen. Misschien moeten we in die sector vooralsnog volstaan met het efficiënter maken van de bestaande processen. Maar in de fijnchemie, waar je praat over geringere volumes, maken we misschien een kans.’’
De bijeenkomst koos De Klerk als voorzitter van de Commissie Chemie in Context. Die gaat het debat over duurzame chemie organiseren. Meer informatie op www.kncvdebat.nl. | W.K.

Re:ageer