Wetenschap - 1 januari 1970

Pesticiden in vis vormen gevaar voor gezondheid in Azië

Pesticiden in vis vormen gevaar voor gezondheid in Azië

Pesticiden in vis vormen gevaar voor gezondheid in Azië


Bewoners van agrarische gebieden in Zuidoost-Azië lopen de kans giftige
bestanddelen van pesticiden binnen te krijgen via hun dagelijkse maaltje
vis en waterplanten. Een eerste risicoanalyse van Alterra en een zestal
buitenlandse instituten toont de soms aanzienlijke risico's aan van het
vaak overmatige pesticidengebruik in Thailand en Sri Lanka. Een decision
support system moet het pesticidengebruik in heel Zuidoost-Azië in goede
banen gaan leiden.

Uit de berekeningen van de onderzoekers blijkt dat het pesticide prothiofos
in voeding voorkomt in concentraties die soms 3000 maal hoger liggen dan
maximaal is toegestaan bij een normaal dieet. Het gebruik van dit
organosfosfaatpesticide is in een aantal landen helemaal niet toegestaan.
Langdurige blootstelling aan organofosfaatverbindingen heeft een nadelig
effect op de zenuwen en werkt mogelijk het chronischvermoeidheidssyndroom
in de hand. De onderzoekers benadrukken dat meer metingen en chemische
analyses moeten volgen om zekerheid te hebben, maar de eerste tekenen
beloven niet veel goeds.
Giftige bestanddelen van een groot scala aan pesticiden die in het
oppervlaktewater terechtkomen, kunnen in gevaarlijk hoge concentraties
opduiken in vissen en waterplanten, concluderen de onderzoekers op basis
van informatie over pesticidengebruik en een eerste doorrekening van de
effecten op de gezondheid.
Het onderzoek maakt deel uit van een omvangrijk vierjarig project. De
Europese Unie stelt daarvoor 900.000 euro beschikbaar, het ministerie van
LNV 85.000 euro. Alterra werkt in het project samen met het LEI en een
zestal onderzoeksinstellingen uit Portugal, Engeland, Sri Lanka en
Thailand.
Dr Paul van den Brink van Alterra kan verschillende pesticiden noemen die
een gevaar opleveren voor de bevolking doordat ze via vis en waterplanten
worden opgenomen: ,,In Thailand wordt veel van de waterplant watermimosa
gegeten, waarin pesticiden als chloorfenapyr in gevaarlijke concentraties
kunnen voorkomen. Dat kan leiden tot buikkrampen. Hetzelfde geldt voor vis,
waarin veel van de insecticiden EPN en cypermethrin kan zitten. Thaise
mensen eten veel vis; in ons studiegebied is 82 gram vis per dag vrij
gewoon.''
Buikkrampen zijn niet het ergste probleem; langdurige blootstelling aan
pesticiden kan het immuunsysteem aantasten zodat mensen sneller ziek worden
en vaker chronische ziekten ontwikkelen.
De onderzoekers willen voor Zuidoost-Azië een vertaling maken van het
Europese instrumentarium voor het berekenen van risico's van pesticiden.
Tot nu toe is het onderzoek naar humane en ecologische risico's van
pesticidengebruik in Zuidoost-Azië vrij summier geweest. Van den Brink en
zijn collega's hopen iets aan deze situatie te doen met het decision
support system dat ze ontwikkelen. Met dit geavanceerde computerprogramma
kunnen boeren bepalen welke risico's verschillende pesticiden met zich
meebrengen en wat de alternatieven zijn. | H.B.

Foto:
In Zuidoos-Azië wordt veel vis gegeten, terwijl hier vaak residuen van
insecticiden inzitten | Foto Hugo Bouter

Re:ageer