Wetenschap - 30 november 2010

Parasiet in schaap resistent

De meest voorkomende parasiet bij schapen is inmiddels resistent tegen het meest toegepaste antiwormmiddel. Voormalig CVI-onderzoeker Fred Borgsteede maakt zich zorgen.

schaap_jpg.jpg
Borgsteede onderzocht de mest van schapen, twee weken nadat ze behandelingen hadden gekregen met de antiwormmiddelen ivermectine of moxidectine. Hij telde het aantal eieren van maagdarm-nematoden, waaronder Haemonchus contortus, de meest voorkomende en schadelijke parasiet bij schapen in Nederland. Deze bloedzuigende parasiet kost de schapenhouder geld en de schapen kunnen er aan dood gaan, zegt Borgsteede.
 
Topje van de ijsberg
Behandeling met ivermectine leidde bij drie groepen schapen op verschillende bedrijven tot een afname van het aantal eieren met 95, 63 en 59 procent. Bij een goed werkend medicijn is dat 100 procent. Op alle drie bedrijven was H. contortus resistent tegen dit antiwormmiddel, concludeert Borgsteede deze maand in het Tijdschrift voor Diergeneeskunde. Hoewel hij de schapenmest van maar drie bedrijven heeft onderzocht – ‘Niemand wilde geld beschikbaar stellen voor grootschalig onderzoek’ – vermoedt hij dat de uitkomst het topje van de ijsberg is. ‘Bovendien sluiten onze resultaten aan bij eerder onderzoek in het buitenland.’
 
Geen antibioticum
Problemen met resistente parasieten bij landbouwhuisdieren nemen toe, zegt Borgsteede, vooral bij schapen en paarden. Er zijn weliswaar meerdere middelen op de markt om wormen te bestrijden, maar die zijn vaak op eenzelfde werkingsmechanisme gebaseerd. En als een worm eenmaal resistent is, blijft ie dat. ‘Een hele groep middelen is voor de bestrijding van H. contortus niet meer toepasbaar.’ Ivermectine wordt ook bij mensen, paarden en andere diersoorten gebruikt als antiwormmiddel. ‘Voor de duidelijkheid: het is geen antibioticum, het is een anthelminticum’
 
Parasitologen
Borgsteede was tot eind vorig jaar onderzoeker bij het Centraal Veterinair Instituut in Lelystad. Hij is inmiddels met pensioen. ‘Alle parasitologen zijn verdwenen bij het CVI; dat is best zorgelijk. Er is weinig aandacht voor parasitologie vanuit het beleid, waardoor er geen opdrachten binnenkomen. Er zit alleen nog een handvol veterinaire parasitologen bij de Universiteit Utrecht. Toch nemen parasitaire problemen toe nu meer varkens en pluimvee buiten onder natuurlijke omstandigheden worden gehouden.’

Re:ageer