Wetenschap - 4 oktober 2007

Pakje boter extra kost koe veel energie

Een menu met veel bietenpulp of plantaardig vet stelt een koe in staat om per dag bijna een pakje boter extra te maken. Maar deze melkvetproductie gaat ten koste van haar eigen gezondheid. Eigenlijk is de koe net nadat ze een kalf heeft gekregen beter af met zetmeelrijk voer zoals maïs, waarmee ze vooral in haar eigen energiebehoefte kan voorzien
Promovendus ir. Ariëtte van Knegsel heeft zestien hoogproductieve koeien verschillende soorten voer geserveerd om na te gaan met welk voer een koe het best af is. Het is een bekend probleem dat koeien die net een kalf gekregen hebben, gezondheidsproblemen kunnen krijgen door een negatieve energiebalans. Veehouders compenseren dat door energierijk voer te geven.
Maar voor de gezondheid van de koe is van belang in welke vorm die energie op het bordje komt. Als het voer in de vorm van vetten of vetzuren wordt opgediend, kan de koe er weinig anders mee dan de vetten uiteindelijk te verwerken in de melk. Voer dat zetmeel bevat, draagt wel bij aan de energiebalans van de koe. Het verschil tussen de twee menu’s kan bij een productie van bijna veertig liter melk per dag bijna een pakje boter aan melkvet schelen: 220 gram per dag.
Een verklaring is mogelijk dat door het verhoogde zetmeelrantsoen de insulineproductie in de koe toeneemt. Insuline zou ervoor kunnen zorgen dat de koe de opgenomen energie ten gunste laat komen van zichzelf en niet in de melk stopt.
Of een beter menu voor de koe ook beter is voor de portemonnee van de melkveehouder, valt nog te bezien. Van Knegsel zegt dat de verwachtingen daarvoor wel positief zijn. Ze veronderstelt dat de boer minder kwijt is aan bijvoorbeeld de dierenarts als de dieren een goede energiebalans hebben. / Jan Braakman

Ariëtte van Knegsel promoveert op 10 oktober bij prof. Bas Kemp, hoogleraar Adaptatiefysiologie, en prof. Seerp Tamminga, emeritus hoogleraar Diervoeding.

Re:ageer