Wetenschap - 26 september 2002

Paarden leren van straffen en belonen

Paarden leren van straffen en belonen

Goed gedrag kan je stimuleren door bestraffen of door belonen. De ene methode is niet beter dan de andere. Dat ontdekte Kathalijne Visser tijdens haar promotieonderzoek naar de persoonlijkheid van het paard. Het ene paard leert het best als hij beloond wordt voor goed gedrag, het andere juist als het gestraft wordt bij verkeerd gedrag.

Visser wilde tests ontwikkelen waarmee al op jonge leeftijd het ene paard van het andere te onderscheiden is. Een paard dat later springpaard wordt, moet een specifiek karakter hebben, goed bij zijn berijder passen en goed kunnen leren. Echte paardenmensen kunnen dat zelf wel zien bij jonge paarden. Maar nu steeds meer stadmensen de paardensport gaan beoefenen zijn objectiveerbare tests nodig.

Om het leervermogen van paarden te testen ontwikkelde Visser de vermijdingsleertest en de beloningsleertest. Bij de vermijdingsleertest moet het paard zelf van de ene box naar de andere lopen als er een geluidssignaal klinkt. Doet het paard dat niet dan krijgt het als straf luchtstootjes. Bij de beloningsleertest krijgen paarden een beloning als ze hun neus in een voerbak steken. Opvallend was dat sommige paarden beter leerden met beloning, andere met straf. "Deze resultaten zijn goed te gebruiken bij het ontwikkelen van trainingsmethodieken", vertelt dr Harry Blokhuis, copromotor van Visser en werkzaam bij ID-Lelystad.

Ook ontwikkelde Visser tests waarmee is na te gaan of een paard schrikachtig is of hanteerbaar. Zo zijn er paarden die met geen stok achter de begeleider aan te krijgen zijn wanneer die over houten planken op de grond loopt. Anderen doen dat zonder probleem.

Het onderzoek laat zien dat tests een betrouwbaar hulpmiddel zijn bij de voorspelling van het karakter van het paard. Wel moeten de tests nog hanteerbaar gemaakt worden voor de praktijk.

Een volgende stap is een test die laat zien of ruiter en paard bij elkaar passen. Dat onderzoek is nog niet afgerond. | L.N.

Kathalijne Visser promoveert op 3 oktober bij prof. Ab Barneveld van de faculteit Diergeneeskunde.

Re:ageer