Wetenschap - 15 november 2007

Overtollig vet aanjager van kanker

Van leverkanker zijn Wageningse onderzoekers nog niet helemaal zeker, maar van galblaaskanker en dikkedarmkanker wel. De kans op die soorten kanker neemt toe naarmate je meer vet hebt. Dat schrijven de Wageningers in het rapport van het World Cancer Research Fund dat deze maand is verschenen.

‘Dit is de eerste keer dat alle literatuur over kanker tegelijkertijd en op dezelfde systematische manier is bekeken’, zegt dr. Ellen Kampman van de afdeling Humane voeding. ‘Dat maakt dit project bijzonder.’
Kampman, prof. Pieter van ’t Veer en nog zo’n twintig medewerkers analyseerden gedurende drie jaar lang de beschikbare literatuur over leverkanker, galblaaskanker en dikkedarmkanker. De passages over die soorten kanker in het 517 pagina’s tellende Food, Nutrition, Physical Activity, and the Prevention of Cancer zijn gebaseerd op hun werk.
‘Eén van de meest opvallende dingen die we ontdekten was dat overtollig vetweefsel de kans op kanker verhoogt’, zegt Kampman. ‘Bij leverkanker was het effect niet helemaal overtuigend, maar bij galblaaskanker en dikkedarmkanker wel. Lichaamsbeweging vermindert daarentegen de kans op dikkedarmkanker.’
Behalve de Wageningers hebben er wereldwijd nog zes onderzoeksgroepen aan het rapport gewerkt. Zij bestudeerden andere kankersoorten, en stuitten daarbij op dezelfde factoren als de Wageningers. Ook bij veel andere kankervormen bleek een grote vetmassa de kans op kanker te verhogen, terwijl lichamelijke activiteit die juist verlaagde. ‘Zo’n rode lijn komt pas aan het licht in een groot project als dit’, zegt Kampman.
De literatuurstudie toonde ook een verband aan waar Kampman graag eens uitgebreider naar wil kijken. ‘Mensen die langer zijn hebben meer kans op kanker’, zegt Kampman. ‘Hoe dat precies zit weten we niet. Misschien komt het doordat lange mensen nu eenmaal meer cellen hebben, misschien komt het doordat het langer worden samen gaat met de vorming van kankerbevorderende groeifactoren. Zeker nu de Nederlanders alsmaar langer worden zouden we eens naar dat verband moeten kijken.’

Re:ageer