Wetenschap - 1 januari 1970

Overgewicht drukt zwaar op bloeddruk

Overgewicht is in Nederland dé bloeddrukverhogende factor. Op de tweede plaats komt de hoge inname van zout, gevolgd door een lage consumptie van vette vis. Dat blijkt uit een onderzoek van dr Marianne Geleijnse naar risicofactoren voor hoge bloeddruk in vier Europese landen en de VS.

In de zojuist in de European Journal of Public Health verschenen analyse combineert Geleijnse twee soorten gegevens met elkaar. ‘Aan de ene kant gebruik ik studies waarin proefpersonen bijvoorbeeld meer kalium moesten gebruiken of moesten afvallen’, zegt Geleijnse. ‘Uit die onderzoeken kun je afleiden hoeveel een verandering van een leefstijlfactor als lichaamsgewicht of voeding de bloeddruk verhoogt of verlaagt. Aan de andere kant gebruik ik studies die vertellen hoe vaak een risicofactor, zoals overgewicht of een te lage inname van kalium, voorkomt. Die gegevens samen vertellen hoe zwaar een risicofactor in een land bijdraagt aan het vóórkomen van hoge bloeddruk. Ze vertellen ook welke gezondheidswinst je kunt boeken als je die risicofactor wegneemt.’
Uit die cijfers blijkt bijvoorbeeld dat koffie op nationaal niveau nauwelijks een rol speelt in het ontstaan van een hoge bloeddruk. ‘Van koffie moet je behoorlijk veel consumeren om de bloeddruk te laten stijgen’, zegt Geleijnse. ‘Uit de cijfers blijkt dat lang niet alle mensen zo’n niveau halen. Te veel zout in ons dieet is een veel groter probleem. Daar worden we allemaal via ons dieet aan blootgesteld, zonder dat we daar iets aan kunnen doen.’
Hoeveel zout we in de keuken of aan tafel aan ons eten toevoegen speelt praktisch geen rol. Ruim driekwart van het zout dat we binnenkrijgen heeft de voedingsindustrie al aan onze voeding toegevoegd. Uit de cijfers van Geleijnse blijkt dat de schadelijke impact van onze torenhoge zoutconsumptie dicht in de buurt komt van het effect van ons nationale overgewicht.
Over de derde factor, onze geringe inname van de gezonde vetzuren uit vis, is de onderzoeker minder stellig. ‘In de studies waarop ik me baseer kregen proefpersonen grote hoeveelheden visolie, meestal als supplement. Die hoeveelheden krijg je niet binnen als je twee keer per week vis eet. Studies naar de effecten van lagere hoeveelheden visolie zijn er nog niet. Als die studies er wel zijn vallen de cijfers misschien anders uit.’
Geleijnse was het meest verrast over de naar verhouding grote gunstige impact van kalium op de bloeddruk. ‘In landen als de VS en Engeland is de groenteconsumptie zo ver teruggezakt dat de lage kaliumconsumptie daar bloeddrukverhogende factor nummer twee is geworden.’ / Willem Koert

Re:ageer