Wetenschap - 31 januari 2002

Over slechte bedrijven en argeloze wereldverbeteraars

Over slechte bedrijven en argeloze wereldverbeteraars

Grote bedrijven houden er een dubbele moraal op na. Met de mond belijden ze de trend van maatschappelijk verantwoord ondernemen. Maar intussen bespioneren ze op louche wijze protestbewegingen om te weten welke acties ze kunnen verwachten.

Voorbeelden vond ze genoeg, onderzoeksjournalist en politicoloog Eveline Lubbers die op 24 januari sprak in de serie De macht van het verzet van Studium Generale. Toen een derdewereldorganisatie bijvoorbeeld naar goede poldertraditie in overleg ging met babyvoedingproducent Nutricia, bleek deze gedetailleerde documenten in handen te hebben over geplande acties en demonstraties tegen het bedrijf. Een infiltrant van een 'business intelligence bureau', door Nutricia ingehuurd, had zich voorgedaan als actievoerder en het oud papier van de organisatie uitgeplozen.

Oliebedrijf BP liet een infiltrant uitzoeken of Greenpeace zich juridisch ingedekt had tegen schadeclaims bij acties. Dat bleek niet het geval, waarop bij een actie claims volgden die de Engelse afdeling van Greenpeace bijna in de financi?le afgrond deden tuimelen. Shell laat internet afschuimen op kritiek. Sony benaderde geldschieters van maatschappelijke organisaties om bij hen aan te dringen af te zien van steun.

Aldus Eveline Lubbers over de strategie van multinationals om korte metten te maken met maatschappelijke organisaties en andere verzetsbewegingen. Dat er achter het pr-verhaal van bedrijven ook oprecht goede bedoelingen kunnen zitten, betwijfelt ze. Ze werkt bij bureau Jansen en Janssen, een soort schaduw-BVD die spionage van grote bedrijven onderzoekt. Lubbers benadrukt dat de in traangas gehulde anti-kapitalisten in Genua een stuk zichtbaarder zijn dan de reactie van bedrijven daarop. Haar aanbeveling aan maatschappelijke organisaties en protestbewegingen: wees voorzichtig met informatie. "NGO's en actiegroepen houden te weinig rekening met spionage. Gevoelige informatie over campagnes is bij iedereen bekend." Lubbers geeft toe dat het boevenverhalen zijn die ze vertelt over bedrijven. "Maar het zijn ook onderbelichte verhalen." | J.T.

Re:ageer