Wetenschap - 28 mei 2010

Ouderen krijgen meer ‘foute’ darmbacteriën

tekst:
Astrid Smit

De samenstelling van de microben in de darmen verandert wanneer mensen een hoge leeftijd bereiken: ontstekingsremmende bacteriën nemen af en bacteriën die ontstekingen kunnen veroorzaken, nemen juist toe. Dat concluderen Willem de Vos, hoogleraar microbiologie van Wageningen UR, en zijn Finse en Italiaanse collega’s in het online tijdschrift PloS.

Tien keer meer Eubacterium limosum in haar darmen
Darmbacteriën zijn van essentieel belang voor onze gezondheid. Ze breken voedingstoffen af, maken vitamines aan en zorgen ervoor dat ziekteverwekkende bacteriën of virussen niet de kans krijgen het lichaam binnen te dringen. Een vaste verhouding tussen diverse soorten bacteriën lijkt cruciaal. Treden daarin grote verschuivingen op, dan raakt dit systeem uit balans en is een grotere gevoeligheid voor ziektes te verwachten.
Honderdjarigen
De wetenschappers onderzochten bij 84 proefpersonen of de samenstelling van de darmbacteriën verandert op latere leeftijd en of die te relateren is aan een grotere gevoeligheid voor ontstekingen. Ze bekeken drie groepen: jong volwassenen (20-40 jaar), ouderen (63 tot 76 jaar), en honderdjarigen (99 tot 104 jaar). Met DNA-technieken inventariseerden ze welke soorten bacteriën in de darmen van de proefpersonen voorkomen en in welke verhouding. Daarnaast screenden ze het bloed op stoffen die wijzen op ontstekingsgevoeligheid zoals bepaalde cytokines.
Faecalibacterium
Uit het onderzoek blijkt dat de samenstelling van de darmbacteriën lang stabiel blijft. Tot ongeveer vijfenzeventig jaar zijn er geen noemenswaardige veranderingen te vinden. Daarna wel. In de darmen van de honderdjarigen vonden de onderzoekers relatief meer ‘pathobionten', ziekteverwekkende bacteriën die ontstekingen stimuleren en relatief minder van Faecalibacterium prauznitzii, een bacterie die juist ontstekingen remt. In het bloed van de honderdjarigen troffen zij ook meer cytokines aan die samengaan met ontstekingen.
Het lange leven
Opmerkelijk is dat de darmen van honderdjarigen tien maal zoveel bacteriën van de soort Eubacterium limosum bij zich droegen. Dit zou een bacterie kunnen zijn ‘van het lange leven', vanwege haar vermogen om bepaalde voedingsstoffen om te zetten in phyto-oestrogenen, stoffen die het lichaam zouden kunnen beschermen tegen kanker. ‘Maar dit is nog slechts speculatie', aldus hoogleraar De Vos. ‘Het omgekeerde kan ook het geval zijn, namelijk dat deze bacterie juist ontstekingen bevordert. ‘Wij zijn bezig om eubacterium te begrijpen door in experimenten naar de functie te kijken.'
Op de lange termijn hopen de microbiologen de kennis over de samenstelling van de darmbacteriën in te kunnen zetten voor therapeutische doeleinden. Bijvoorbeeld voor het ontwikkelen van een gezondheidsbevorderend dieet of voor het toedienen van gezondheidsbevorderende bacteriën.
 
 

Re:ageer