Wetenschap - 10 juni 2010

Oudere krijgt foutere darmbacterieën

tekst:
Astrid Smit

Samenstelling tot 75e jaar stabiel. Op hoge leeftijd meer bacteriën die ontstekingen veroorzaken.

De samenstelling van je darmbacteriën verandert na je vijfenzeventigste
Als mensen een hoge leeftijd bereiken, verandert de samenstelling van hun darmmicroben. Ze krijgen minder ontstekingsremmende bacteriën en meer bacteriën die ontstekingen kunnen veroorzaken. Dat concludeert hoogleraar Microbiologieprof. Willem de Vos met Finse en Italiaanse collega's in het online tijdschrift PloS.
Darmbacteriën zijn essentieel voor onze gezondheid. Ze breken voedingstoffen af, maken vitamines aan en houden ziekteverwekkende bacteriën of virussen buiten de deur. De vaste verhouding tussen diverse soorten bacteriën lijkt cruciaal. Bij grote verschuivingen is een grotere gevoeligheid voor ziektes te verwachten.
De wetenschappers onderzochten bij 84 proefpersonen of de samenstelling van de darmbacteriën verandert op latere leeftijd en of die te relateren is aan een grotere gevoeligheid voor ontstekingen.  Ze bekeken drie groepen: jongvolwassenen (20 tot 40 jaar), ouderen (63 tot 76 jaar), en honderdjarigen (99 tot 104 jaar). Met DNA-technieken inventariseerden ze welke soorten bacteriën in de darmen van de proefpersonen voorkomen en in welke verhouding. Daarnaast screenden ze het bloed op stoffen die wijzen op ontstekingsgevoeligheid zoals bepaalde cytokines.
Uit het onderzoek blijkt dat de samenstelling van de darmbacteriën lang stabiel blijft. Tot ongeveer vijfenzeventig jaar zijn er geen noemenswaardige veranderingen te vinden. Daarna wel. In de darmen van de honderdjarigen vonden de onderzoekers relatief meer pathobionten, ziekteverwekkende bacteriën die ontstekingen stimuleren, en relatief minder van een bacterie die ontstekingen remt, de Faecalibacterium prauznitzii. In het bloed van de honderdjarigen troffen zij ook meer cytokines aan die samengaan met ontstekingen.
Kanker
Opmerkelijk is dat de darmen van honderdjarigen tienmaal zoveel Eubacterium limosum bij zich droegen. Dit zou een bacterie 'van het lange leven' kunnen zijn, omdat hij bepaalde voedingsstoffen om kan zetten in phyto-oestrogenen, die het lichaam kunnen beschermen tegen kanker. 'Maar dit is nog slechts speculatie', aldus De Vos. 'Het omgekeerde kan ook het geval zijn, namelijk dat deze bacterie juist ontstekingen bevordert. Wij zijn bezig om eubacterium te begrijpen door in experimenten naar de functie te kijken.'
Op de lange termijn hopen de microbiologen de kennis over de samenstelling van de darmbacteriën in te kunnen zetten voor therapeutische doeleinden. Bijvoorbeeld voor het ontwikkelen van een gezondheidsbevorderend dieet of toediening van gezondheidsbevorderende bacteriën.

Re:ageer