Wetenschap - 1 januari 1970

Oud bos heeft licht en mensen nodig

Oud bos heeft licht en mensen nodig


Voor bosecologen zijn bosplanten uit oude bossen, zoals het bosanemoon, de
adelaarsvaren en de witte klaverzuring, bijzonder en waardevol. De gedachte
dat die planten vooral groeien in een dicht, opgaand bos klopt echter niet.
Ze hebben juist open plekken nodig met veel licht, begrazing en veel
menselijke activiteiten, ontdekte bosecoloog dr Rienk-Jan Bijlsma van
Alterra.

Bijlsma deed de ontdekking bij het maken van een historisch-ecologische
beschrijving van oud bos op de Veluwe. ,,De witte klaverzuring komt
bijvoorbeeld heel veel voor in oude bossen als het Speulderbos of het
Elspeter Bos'', vertelt Bijlsma. ,,Dat was vroeger een eikenbos met hier en
daar een beuk. Nu worden dat dichte beukenbossen, nog steeds heel mooi,
maar omdat het uniform dichtgroeit tot een beukenbos is er geen ruimte meer
voor soorten als de witte klaverzuring.''
Volgens Bijlsma moeten we oppassen dat door het nu voornamelijk natuurlijke
bosbeheer bronpopulaties van oudbossoorten verdwijnen. De plantensoorten
hebben namelijk openheid, licht en verstoring nodig, en kunnen niet of
nauwelijks regenereren onder de dichte deken van bladerstrooisel in de
dichte, opgaande bossen die het natuurlijk beheer oplevert. ,,En de jonge
fase van een dicht beukenbos kan zolang duren, dat de plantensoorten allang
verdwenen zijn als er in het beukenbos nieuwe open plekken ontstaan.''
In het bosbeheer moet daarom volgens Bijlsma meer aandacht komen voor het
behoud van bronpopulaties van bijvoorbeeld het bosanemoontje, de
adelaarsvaren en de witte klaverzuring. Nu worden die plantensoorten door
het dichtgroeien van de bossen verdreven naar de randen van bossen,
hakhoutbosjes, houtwallen en andere kleine bosrelicten. ,,Ook zijn er heel
veel bosplanten die het heel goed doen buiten het bos.''
Bijlsma's beschrijving van de oudbossoorten van de Veluwe is een eerste
inventarisatie van de soorten die met een nieuw soort beheer, met veel meer
plaats voor begrazing en menselijke activiteiten, via grote bronpopulaties
voor de toekomst bewaard kunnen worden om later weer de open plekken in het
beukenbos te kunnen innemen. | M.W.

Fotobijschrift:
Bosanemoontjes houden vooral van open plekken en veel menselijke
activiteiten | Foto: G.A.

Re:ageer