Wetenschap - 1 januari 1970

Opscheppen over eigen succes zinvol

De reorganisatie van de Mexicaanse irrigatiedienst was een succes, zeggen kenners over de hele wereld. Wie goed gaat kijken ziet dat het lang niet altijd een succes was, maar het uitroepen van succes was functioneel. Want wie succes wil, moet vooral beginnen met zeggen dat hij succes heeft. Dat blijkt uit onderzoek van socioloog Edwin Rap.

Begin jaren negentig was Mexico een van de eerste landen die zijn irrigatiedienst decentraliseerde. In korte tijd werd het beheer van irrigatiewater overgedragen van de centrale overheidsdienst aan lokale watergebruiksorganisaties. Al snel werd het Mexicaanse beleid een succesverhaal dat ook in andere landen nagevolgd werd.
Rap onderzocht hoe de decentralisering in zijn werk ging en hoe het uitpakte in een van de lokale watergebruikersorganisaties. Daaruit bleek dat de watergebruikersorganisatie niet een democratische organisatie was geworden die verantwoording aflegt over haar financiƫn, maar door lokale politici gebruikt werd. Die lokale machthebbers gebruikten de lokale watergebruiksorganisatie om water, machines of geld te geven aan politieke vrienden. Rap wil het geen corruptie noemen, maar zegt wel dat zijn onderzoek het succes van de decentralisering tussen aanhalingstekens zet.
Maar of de decentralisering nou feitelijk wel of niet een succes was in termen van de doelstellingen wordt nauwelijks meer gezien, stelt Rap. Belangrijker is dat verkondigt wordt dat het succesvol was en dat dat het model de kracht heeft gegeven om andere landen aan te zetten hetzelfde te doen. Politici en beleidsmakers geloven graag in een model dat succes belooft, stelt Rap. Want wie wil er nou geen succes? Onderzoek naar de feitelijke gang van zaken wordt dan vaak niet meer gedaan. Dat geldt niet alleen voor irrigatiesystemen, maar ook voor regeringen en organisaties in het algemeen, denkt Rap.
Successen in de ene cultuur zijn echter niet altijd bruikbaar in andere culturen. Rap deed een experiment tijdens de ceremonie van zijn promotie om dat te bewijzen. Hij bood het publiek drank en eten aan tijdens de plechtigheid. Dat is in Mexico immers de sleutel tot succes van een politicus die het publiek van zijn gelijk wil overtuigen. Maar in Wageningen mocht het niet. Drank en eten zijn verboden tijdens een promotieplechtigheid. Zo zie je maar, zegt Rap: succesverhalen zijn aanlokkelijk, maar gaan niet altijd op in een andere cultuur. / JT

Re:ageer