Wetenschap - 17 januari 2002

Opinie: Gentechnologie is een bloedneus waard

Opinie: Gentechnologie is een bloedneus waard

Waar waren de Wageningers tijdens het gentechdebat? Waarschijnlijk op dezelfde plaats als waar ze waren tijdens de mkz-crisis, de bse-crisis of de dioxinecrisis. Achter hun bureau. En als journalisten ze belden, dan namen ze de telefoon op. Dan gaven ze, enkelingen uitgezonderd, de fletse en bangige antwoorden waarvoor de meeste journalisten niet de moeite hebben genomen om ze op te schrijven.

Vroeger durfde in ieder geval een groep Wageningse wetenschappers vrijuit te spreken. Als hun onderzoek feiten had opgeleverd waarover mensen boos werden, dan was dat jammer, want ze zeiden het toch. In die tijd stonden wetenschappers in hoog aanzien en leverden debatten intellectueel vuurwerk op. Die tijd is voorbij.

De ridders van de ratio hebben moeten zwichten voor de eunuch van het samenwerkingsverband, het wetenschappelijke kuddedier dat alleen nog durft te spreken in diplomatiek correcte volzinnen. Niet het enthousiasme voor zijn wetenschap drijft hem, maar de angst om iemand voor het hoofd te stoten, een samenwerkingsverband in gevaar brengen of een bestuurlijke richtlijn met voeten te treden. Het liefst laat hij de contacten met de samenleving over aan een getrainde voorlichter.

Het is die zelfcensuur die Wageningen onzichtbaar maakt. Niemand besteedt aandacht aan wetenschappers die bang zijn om uitspraken te doen.

Wageningen UR is blind voor zijn eigen zwakke plek, bleek tijdens het gentechontbijt. Het meest concrete voorstel dat daaruit kwam, was dat Wageningen nog eensgezinder naar buiten moet treden. Symposia, richtlijnen en georkestreerde media-uitlatingen moeten daarvoor zorgen. Dit soort stalinistische pogingen om 'alle neuzen in ??n richting te krijgen' zullen de epidemische zelfcensuur bij onze wetenschappers alleen maar versterken, en onze dissidenten nog verder de goelag van de zwijgzaamheid in drukken.

In plaats daarvan moeten Wageningers leren om met elkaar van mening te verschillen. Ook over gentech. Ze moeten weer gaan spreken zonder een blad voor de mond te nemen. Wageningers moeten weer ruzie gaan maken. Ze moeten op de vuist gaan.

De wereld verwacht niet van Wageningen dat het met ??n stem spreekt. De wereld verwacht van Wageningers dat ze met hun eigen stem spreken.

Willem Koert

Re:ageer