Wetenschap - 5 december 2016

Ook dode Akkermansia houdt muis slank

tekst:
Anja Janssen
3

De darmbacterie Akkermansia muciniphila remt ook in gepasteuriseerde staat de ontwikkeling van obesitas en diabetes in muizen. Dat maakt toepassing in voedsel eenvoudiger. Een internationaal onderzoeksteam onder leiding van hoogleraar Microbiologie Willem de Vos meldt dit in Nature Medicine.

<Willem de Vos, foto Bram Belloni>

Eerder onderzochten De Vos en zijn team al het effect van sterilisatie op de werking van de darmbacterie. Gesteriliseerde Akkermansia-bacteriën bleken muizen echter niet te beschermen tegen obesitas en diabetes. ‘Daarom vroeg ik me af wat pasteurisatie zou betekenen’, zegt De Vos. Dat is een mildere verhittingstechniek waarbij bacteriën worden gedood, maar bepaalde eiwitten intact blijven.

Dik
Opmerkelijk genoeg zorgden de door pasteurisatie gedode Akkermansia-cellen ervoor dat muizen op een vetrijk dieet minder snel dik werden en gevoeliger bleven voor insuline. De dode cellen deden dat zelfs minstens zo goed als levende. Dat was een aangename verrassing voor de onderzoekers. ‘Want dat betekent dat je dit product vrij snel in de markt kunt zetten’, zegt De Vos. De bacteriecultuur is immers al geconserveerd, en anders dan voor levende cellen is de wettelijke toelating een stuk eenvoudiger. Ook zijn gepasteuriseerde Akkermansia-cellen makkelijker te hanteren en verpakken dan de extreem zuurstofgevoelige levende bacteriën.

De zoektocht naar een verklaring voor het effect van de dode bacteriecellen leidde de onderzoekers naar een eiwit op het buitenmembraan van Akkermansia: Amuc_1100. Inname hiervan maakte eveneens dat muizen op een vetrijk menu slanker bleven. Het 1100-eiwit is uniek voor Akkermansia en zorgt voor de communicatie met de menselijke darmcellen, aldus De Vos.

Geneesmiddel
Terwijl de hoogleraar bij Akkermansia vooral denkt aan gebruik als voedingssupplement, zoals afslankdrankjes, ziet hij in het 1100-eiwit een kandidaat-geneesmiddel. ‘Het zou bijvoorbeeld bestaande therapieën kunnen versnellen voor mensen met inflammatoire darmziektes, zoals de ziekte van Crohn, of met het prikkelbaredarmsyndroom.’

De veiligheid van Akkermansia voor mensen is inmiddels aangetoond. En De Vos’ onderzoekspartner professor Patrice Cani van de Université Catholique de Louvain-la-Neuve zet momenteel een klinische studie op. ‘We kijken daarbij naar mensen met het metabool syndroom en verminderde insulinegevoeligheid.’ De resultaten van die studie verwacht De Vos eind volgend jaar. Daarnaast wil hij klinische studies doen bij andere patiëntengroepen, zoals mensen met chronische darmontstekingen.

Poortwachter
Dat Akkermansia muciniphila darmontstekingen tegen kan gaan (die ook optreden bij obesitas en diabetes type 2) is niet verwonderlijk. Het darmorganisme ‒ voor het eerst geïsoleerd in 2004 door Muriel Derrien, een van de aio’s van De Vos ‒ leeft in het darmslijmvlies en beschermt de darmwand tegen lekken. ‘Voor een deel voeren wij zelf onze bacteriën met mucus, oftewel darmslijm’, zegt De Vos. ‘En Akkermansia doet daar iets goeds voor terug. Ik noem hem wel eens de poortwachter van onze barrièrelaag.’

Om de productie van Akkermansia en het membraaneiwit op te schalen, is De Vos met Wageningen University en de Université Catholique de Louvain-la-Neuve de spin-off A-Mansia Biotech gestart. ‘Want ik heb geleerd dat zelf een bedrijf oprichten de beste manier is om ervoor te zorgen dat er wat met je kennis gebeurt.’

Re:acties 3

  • Helene

    Beste heer De Vos,
    Ik ben al mijn hele leven dik terwijl mik normaal eet. Niets heeft mij tot nu toe geholpen mijn gewicht omlaag te brengen. Ik heb ook al mijn hele leven darmklachten. Als de Akkermansia op de markt komt sta ik vooraan om het aan te schaffen. Ik hoop dat het onderzoek spoedig verloopt en ik eindelijk van mijn obesitas af kan komen.

    Succes!!
    vriendelijke groet, Helene

    Reageer
  • Marco Clappers

    Probeer maximaal 2000 calorieën per dag te eten, je kunt dan zeer veel groenten, gekookte aardappelen,Havermout,gezonde vette(olijfolie,zwartzaadolie,visolie)vis, mager vlees,ei,groentestoofpotjes,groentesoepen,extra Vit d, extra b12, (magnesium en calcium 80%/20%verhouding)foliumzuur, zure producten,weinig of geen brood, vers fruit, gedroogd fruit(snack), en alleen amandelen en andere voedzame noten 25 gram per dag max. Houd de calorieën bij, ontbijt 27,5% lunch 37,5% diner 25% tussendoortjes 10% van de calorieën. Meer kun je niet doen, sporten(vooral krachttraining) kan helpen meer voeding sneller te verbranden door meer spiermassa, door de toegenomen spiermassa kan je lichaamsgewicht makkelijker gedragen worden en staat er minder stress op gewrichten. Wandelen is dan beter dan hardlopen om spieren te behouden en vergroten.

    Reageer
  • Danny

    Beste heer de Vos,

    Ik ben al vanaf mijn geboorte af al aan de zware kant. Ik ben nu 34 jaar, 187cm en 130kg wat een BMI geeft van 37.2
    Jarenlang van lijnen en heel veel sporten heeft me niets opgeleverd. Heb het lijnen nu opgegeven en sport nu 4x per week 2 uur per dag. In mijn topjaren toen ik wedstrijden bokste trainde ik 2x per dag, waarbij het me voor 1 maand is gelukt om een BMI onder de 25 te krijgen (laagste 82 kg) Daarbij kwam ik gewoon voeding tekort, want ik viel wel een flauw. Ik ben bij verschillende voedingsdeskundigen geweest en heb al veel gesprekken met mijn dokter gehad. Ik blijk geen stresseter of iets dergelijks te zijn. Ik houd wel van lekker eten, maar met mijn leefstijl, qua sporten en voedselinname zou ik niet dit lichaam moeten hebben. Ik zit er al een tijdje aan te denken om een maagverkleining te laten doen, zodat ik geen honger meer heb. Dus dat ik nog minder ga eten. Maar ik ben bang dat ik dan door te weinig voedsel inname, niet meer mijn favoriete sport kan uitoefenen. En dat mijn lichaam er weer aan gewend raakt om op heel weinig voedingsmiddelen te functioneren, zodat ik weer aan kom. Ik ben daar van overtuigd, omdat mijn vader een maagband heeft gehad. Hij is hierdoor in een jaar tijd 60 kg mee afgevallen en kon een uur wielrennen. Na een jaar werd hij al weer wat zwaarder en is de band weer strakker aangetrokken. Door een ongeval is hij invalide geraakt en binnen een jaar zat zijn gewicht weer 30kg hoger, terwijl de maagband op zijn strakst was gezet.

    Al met al om tot een punt te komen, wat raad u me aan? Wachten totdat uw "medicijn" in de handel komt of me toch over te geven aan de medische wereld en een maagverkleining te ondergaan. Hoe lang moeten we wachten totdat uw "medicijn" op de markt komt? Het moet geen jaar meer duren, want ik zit op een breekpunt. Ik begin last te krijgen van heupen, knieën en mijn rug.

    Ik hoop dat ik u voldoende heb geïnformeerd en verblijf van uw gewaardeerde bericht.

    Met vriendelijke groeten,

    Danny

    Reageer

Re:ageer