Wetenschap - 1 januari 1970

Oogsten zaad ‘aangepaste’ vissen ethisch onjuist

Oogsten zaad ‘aangepaste’ vissen ethisch onjuist

Oogsten zaad ‘aangepaste’ vissen ethisch onjuist


De leerstoelgroep Visteelt en visserij zet een nieuwe methode om zaad te
winnen van meervallen in de ijskast. ,,Dit is niet de kant die we verder op
willen gaan’’, zegt dr Hans Komen van de leerstoelgroep. ,,Ethisch kan dit
niet door de beugel.’’

Mannelijke meervallen zijn ‘niet afstrijkbaar’, zoals is
visteeltonderzoekers dat noemen. Om zaad te winnen nemen kwekers hun
toevlucht tot een rigoureuze methode: ze slachten de mannetjes en halen het
zaad uit hun testes. In wetenschappelijk tijdschrift Theriogenology
publiceren Wageningers een alternatieve methode, waarbij de dieren kunnen
blijven leven. Die zal de groep echter niet gebruiken.
,,In het gepubliceerde onderzoek gebruiken we oxytocine, dat
samentrekkingen veroorzaakt in spieren in klieren’’, zegt Komen. ,,Het komt
onder meer vrij bij vrouwen die borstvoeding geven of bevallen. We hebben
in het onderzoek eerst weefsel uit meervalzaadballen blootgesteld aan
oxytocine. De blaasjes waaruit de zaadballen bestaan, gaven daardoor meer
sperma af. Daarna hebben we proeven gedaan met levende dieren, maar die
verliepen niet zo goed.’’
Het hormoon werkte niet bij normale meervalmannetjes. De onderzoekers
vonden wel effecten bij ‘halve’ mannetjes, die al sinds hun jeugd waren
behandeld met de anabole steroïde methyltestosteron. ,,We kunnen geen zaad
halen uit normale mannetjesmeervallen omdat de zaadblaas het zaad uit de
zaadballen opvangt’’, legt Komen uit. ,,De zaadblaas is het equivalent van
wat bij ons de prostaat is. Als we vissen al jong methyltestosteron geven
komt de zaadblaas niet tot ontwikkeling. Injecteer je die vissen met
oxytocine, dan komt er wel zaad vrij.’’
Veel zoden aan de dijk zetten doet de methode echter niet. De hoeveelheid
zaad die vrijkomt is gering. ,,En ethisch klopt het natuurlijk niet’’,
voegt Komen daaraan toe. ,,Je maakt dieren die abnormaal zijn. Ze groeien
niet uit tot echte mannetjes. Je tast hun functionele integriteit aan.
Daarom gaan we hier niets mee doen.’’
Het promotieonderzoek van dr Ana Viveiros, waarop de publicatie is
gebaseerd, heeft nog een alternatief opgeleverd, zegt Komen. ,,We hebben nu
een methode gevonden waardoor we zaad van meervallen kunnen invriezen. We
moeten nog steeds mannetjes slachten om nieuwe vissen te kweken, maar we
kunnen zuiniger omspringen met de cellen die we winnen.’’ Het zaad van één
mannetje kan vier tot vijf miljoen eitjes bevruchten. Daar komen 2,5
miljoen vissenlarven uit voort. |
W.K.

Re:ageer