Wetenschap - 11 april 2002

Onmiddellijk ruimen brengt varkenspest snel onder controle

Onmiddellijk ruimen brengt varkenspest snel onder controle

De manier waarop een besmettelijke dierziekte, zoals varkenspest, wordt bestreden heeft direct gevolgen voor de welvaart van de consument en de schatkist van de overheid. Die gevolgen moeten zeker meegenomen worden bij de beslissing over de bestrijding. Die conclusie trekt Marie-Jos?e Mangen in haar proefschrift over de economische gevolgen van verschillende strategie?n om varkenspest te bestrijden.

Mangen ontwikkelde in haar promotieonderzoek twee modellen: een epidemiologisch model dat de verspreiding en de bestrijding van het virus nabootst. En als tweede een economisch model waarin alle maatschappelijke kosten werden meegenomen: die voor de veehouderij, de consument en de overheid. Aan de hand van deze twee modellen is het mogelijk aanbevelingen te doen voor toekomstige varkenspestepidemie?n.

Mangen maakte gebruik van de gegevens van de laatste uitbraak van varkenspest, in 1997. Zij simuleerde deze uitbraak en ging vervolgens na wat een andere bestrijdingstactiek zou hebben gekost. Ze ontdekte dat de varkenshouders er bij een middelgrote epidemie gezamenlijk 450 miljoen euro op vooruit zouden zijn gegaan als alleen de besmette bedrijven werden afgesloten in een quarantainegebied. Voorwaarde is dat de varkenshouders buiten dit quarantainegebied wel mogen blijven exporteren. Doordat dan minder vlees op de markt komt, gaan de prijzen omhoog. Consumenten leveren daardoor 460 miljoen euro in. Totaal levert dit scenario de maatschappij een verlies van 300 miljoen euro, vooral doordat de overheid varkens moet opkopen.

Alleen als alle export van levende varkens stopt, gaan de varkenshouders achteruit in inkomen, zo'n 250 miljoen euro. Consumenten zijn dan 110 miljoen euro beter af doordat de prijzen dalen. Ook de staat hoeft dan minder geld bij te dragen. De maatschappij is dan totaal 400 miljoen euro kwijt.

Mangen concludeert dan ook dat een totale exportstop voor levende varkens vermeden moet worden. In een dichtbevolkt varkensgebied is het het beste om snel preventief te ruimen. Dat betekent dat de varkens op van besmetting verdachte bedrijven en in een straal van 500 tot 1000 meter rondom, onmiddellijk gedood moeten worden. Daarmee is de epidemie het snelst weer onder controle.

Ook zonder uitbraak is het van belang maatregelen te nemen. Als er in 'vredestijd' minder vaak dieren getransporteerd worden, is bij uitbraak van varkenspest de epidemie kleiner en eerder voorbij, concludeert Mangen. | L.N.

Marie-Jos?e Mangen promoveert 24 april bij prof. Aalt Dijkhuizen, hoogleraar economie van dierziekten en dierziektebestrijding.

Re:ageer