Wetenschap - 1 januari 1970

Onderzoeksmethoden LUW vooringenomen

Onderzoeksmethoden LUW vooringenomen

Onderzoeksmethoden LUW vooringenomen

Niet alleen het RIVM maar ook de Landbouwuniversiteit neemt het niet zo nauw met de toetsing van rekenmodellen. Dat zegt althans onderzoeker Marja van Staalduinen in Trouw van woensdag 10 februari. Onlangs protesteerde RIVM-onderzoeker Hans de Kwaadsteniet over de in zijn ogen onbetrouwbare modellen van het RIVM, waar het ministerie van VROM zijn beleid op baseert. Ook Van Staalduinen zegt met haar publicatie politiek en publiek bewust te willen maken van de onzekerheden in modelstudies. De plantenoecoloog prof. dr Frank Berendse, wiens modellen door Van Staalduinen worden aangevallen, wijst de kritiek van de hand en stelt dat de onderzoeker uit rancune handelt


Van Staalduinen heeft bij de leerstoelgroep Natuurbeheer van prof dr Frans Berendse onderzoek gedaan met een model dat de effecten van klimaatveranderingen op vegetatie moet voorspellen. In dat model zou de onderlinge concurrentie om bijvoorbeeld licht en water tussen verschillende plantensoorten worden meegewogen. Dat gebeurt in veel bestaande modellen nog niet. Volgens van Staalduinen moest zij het model toetsen (valideren) met dezelfde set gegevens die zij ook had gebruikt bij het opstellen (verifiƫren) van het model. De wetenschap schrijft volgens haar voor dat onafhankelijke meetgegevens worden gebruikt bij het toetsen van modellen

Het model is volgens Staalduinen onbetrouwbaar. Volgens het model zou de Veluwe jarenlang bebost zijn met vrijwel kale dennenbomen. Na tien jaar waren de naalden volgens het model opeens weer terug aan de takken. Een voor een bioloog irreƫle gang van zaken. Ook voorspelde het model bij sommige stikstofconcentraties in de bodem onverklaarbare dalingen van de plantengroei

Volgens Staalduinen stond Berendse niet open voor kritiek op het model en heeft hij haar daarom verboden nog langer aan het project te werken. Ik wilde in een artikel ook de zwakke kanten van het model belichten. Hij heeft veel druk op mij uitgeoefend om dat niet te doen.

Berendse denkt dat van Staalduinen uit rancune heeft gehandeld. De hoogleraar werd bij de raad van bestuur ontboden voor tekst en uitleg. Hij zegt dat de gegevens waarmee het model gevalideerd is wel degelijk onafhankelijk zijn van de meetgegevens waarop de parameters in het model zijn gebaseerd. Hij wijst erop dat een artikel over het model geaccepteerd is door het toonaangevende tijdschrift Ecological applications. Het is dus getoetst door een internationaal wetenschappelijk forum Volgens Berendse was het model in ontwikkeling en nog niet bedoeld voor gebruik door beleidmakers. Wetenschappelijk is het echter wel degelijk interessant doordat je bij het opstellen van zo'n model telkens je vooronderstellingen toetst.

Ook de kritiek dat het model onverklaarbare resultaten zou opleveren klopt volgens hem niet. Wij hebben dat voorbeeld van die naalden nagerekend, en wij zien die uitkomsten niet. Ik weet niet met welk model zij rekent. Die voorspelde afwijking van de plantengroei bij hogere stikstofconcentraties zagen wij wel. Maar dat is ook wel te verklaren. Als er sprake is van een verhoogde neerslag van stikstof profiteert de kruidlaag daar als eerste van. Die heeft dan tijdelijk een concurrentievoordeel ten opzichte van de bomen waardoor die het tijdelijk met minder stikstof moeten doen.

Volgens Berendse had het besluit om Van Staalduinen niet langer aan het model te laten werken niets te maken met haar kritiek. Van Staalduinen was in de eerste twee jaar van haar aanstelling nauwelijks opgeschoten met haar onderzoek. Het project dreigde daardoor ver achter te gaan lopen. Ook een onafhankelijke beoordelaar van NWO zou hebben bevestigd dat Van Staalduinen niet functioneerde. K.V

Re:ageer