Wetenschap - 15 maart 2007

Onderzoek naar zelfregulering van bedrijfsleven

De overheid trekt zich terug als het gaat om de controle op voedselveiligheid en milieu, en het bedrijfsleven gaat zichzelf controleren. Niet alleen in Nederland, ook binnen de EU is dat de trend. Om dat in goede banen te leiden, is veel onderzoek nodig.

Wie in Nederland voedsel produceert moet voldoen aan normen voor voedselveiligheid en milieu. De overheid moet zorgen dat bedrijven zich aan die normen houden, om zo een redelijk niveau van voedselveiligheid te kunnen garanderen. Tot nu toe deed de overheid dat vooral door zelf die controle uit te voeren. Maar de rol van de overheid is aan het veranderen.
In een aantal proefprojecten controleren bedrijven zelf al de naleving van wettelijke regels. Daarvoor gebruiken ze vaak bestaande kwaliteitssystemen zoals een keurmerk waaraan productie-eisen verbonden zijn. De overheid houdt dan op afstand toezicht op de kwaliteitssystemen, en blijft eindverantwoordelijk voor de voedselveiligheid.
Erik de Bakker van het LEI zette samen met collega’s op verzoek van LNV op een rij welk onderzoek er in de toekomst nodig is om deze nieuwe trend in goede banen te leiden. De Bakker concludeert dat er veel kansen zijn voor nieuwe vormen van controle, maar dat er ook nog veel onduidelijkheden zijn. Zo is vaak nog niet helder wat de kosten en baten zijn van toezicht op afstand.
En ook juridisch en bestuurskundig valt er nog veel uit te zoeken. De overheid legt bijvoorbeeld vaak boetes op als een producent niet aan de eisen voldoet, terwijl het bedrijfsleven een overtreder eerder uitsluit van een keurmerk. Die sancties zijn moeilijk met elkaar te vergelijken, waardoor het principe van de gelijke behandeling in het geding komt.

Re:ageer