Wetenschap - 14 november 2002

Ondergrondse opslag vervuild slib dient scheepvaart

Ondergrondse opslag vervuild slib dient scheepvaart

Sloten en kanalen in het landelijk gebied zoals het Noord-Hollands Kanaal slibben langzaam dicht. Op den duur zal de scheepvaart hier hinder van ondervinden en wordt het water onvoldoende snel afgevoerd. Om dit te voorkomen, heeft Alterra een relatief goedkope, biologische techniek ontwikkeld om de licht verontreinigde bagger veilig ondergronds op te slaan.

Momenteel wordt niet-verontreinigde bagger uit waterwegen verspreid op aangrenzend land, sterk verontreinigde bagger gaat naar grootschalige depots als de Slufter op de Maasvlakte, waar het wordt ingepakt in folie en andere beschermende lagen. Het vele licht verontreinigde slib blijft echter liggen omdat waterschappen en gemeenten de opslag in depots te duur vinden. Een goedkope oplossing is volgens Alterra-onderzoeker drs. Joop Harmsen om het materiaal zonder extra voorzieningen op te slaan in putten onder de grond waar de natuurlijke hydrologische condities zorgen voor minimale milieurisico's.

De milieuchemicus denkt aan opslag van bagger in gebieden niet ver van de kust, waar sulfaathoudende kwel voorkomt. Water komt uit de diepe ondergrond naar boven zetten, en neemt sulfaat mee dat afkomstig is van oude mariene sedimentlagen. Deze sulfaathoudende kwel kan men gebruiken om zware metalen in bagger immobiel te maken zodat ze zich niet meer via het grondwater kunnen verspreiden.

"Wanneer sulfaathoudende kwel doordringt in de zuurstofloze bagger, worden sulfaten omgezet in sulfiden. Deze sulfiden binden zich aan de zware metalen in de grond. Metaalsulfiden zijn slecht oplosbaar en blijven dus op hun plaats." Harmsen heeft de techniek uitgetest in het Rhizolab in Wageningen. Hij voegde sulfaathoudend water toe aan baggerspecie rijk aan zink en cadmium. Na circa 50 dagen waren de zware metalen vastgelegd in sulfiden, die alleen onder extreem droge omstandigheden weer vrij konden komen.

"Nu we bewezen hebben dat het technisch kan, moeten we de durf hebben om het daadwerkelijk te doen." Volgens Harmsen kan de bagger in principe ondergronds worden opgeslagen in zowel natuurgebieden als bewoonde gebieden, bijvoorbeeld in het Westland, waar sulfaathoudende kwel voorkomt. De grondwaterstand moet wel hoger liggen dan de opgeslagen baggerspecie omdat anders de metalen weer vrij komen. Een kortdurende verlaging van het peil van het grondwater heeft geen invloed op de vastlegging. Harmsen wijst erop dat de techniek voor licht verontreinigde baggerspecie vele malen goedkoper is dan opslag in bestaande depots voor zwaar verontreinigd materiaal, wat zo'n 20 euro per kuub kost. | H.B.

Re:ageer