Wetenschap - 29 juni 1995

Om elf uur 's avonds nog een leveltje spelen

Om elf uur 's avonds nog een leveltje spelen

Space Quest-6 en Doom-2. Panzer General en Wing Commander-3. De 486-DX2 en de Pentium 90. Lucullus en Rat.


September 1939: Duitse tankdivisies trekken Polen binnen. Bijgestaan door infanterie en ondersteund door lange- afstandsgeschut nemen ze zonder noemenswaardige verliezen stad na stad in. Oorlog? Niet echt. In werkelijkheid is het juni 1995 en speelt zesdejaars economiestudent Carlo, alias Lucullus, het computerspel Panzer General. Lucullus was een Romeinse generaal die op tijd van zijn pensioen ging genieten, in tegenstelling tot Caesar en vele anderen.

Panzer General is mooier dan Risk, vindt Carlo, omdat daar dobbelstenen nog een geluksfactor vormen. Bij Panzer General draait het louter om strategie. Carlo was van plan het spel slechts even te showen, maar eenmaal achter de computer gezeten strijdt hij zeven dagen door. Dan is de Poolse weerstand gebroken. De generaal heeft een major victory behaald en mag van zijn superieuren voor een tweede missie naar Noorwegen.

Onder de hoogslaper op zijn studentenflatkamer staat de Pentium 90, inclusief CD-Romspeler, geluidskaart en een stel boxjes. Voor de leek de snelste machine van het moment, voor de kenner de op twee na snelste", vertelt Carlo. De Pentium wordt op de Landbouwuniversiteit hooguit als hoofdcomputer voor een prof aangeschaft, die hem waarschijnlijk alleen gebruikt als veredelde tikmachine." Een half jaartje geleden verruilde Carlo zijn 486-DX2 voor dit technisch hoogstandje. Nu loop ik voor. Ik kan minstens drie, vier jaar vooruit."

Carlo en Paul (alias Rat) zijn computerfreaks in hart en nieren. Paul is inmiddels afgestudeerd en werkt bij een softwarebedrijf in het westen des lands. Ze hebben een grote interesse voor spelletjes, al moet gezegd dat ze na een jaar of zes ervaring tamelijk selectief zijn bij het spelen ervan.

Carlo beweert indertijd aangestoken te zijn door afdelingsgenoot Michiel, al had hij in zijn pre-Wageningse periode reeds een Commodore 64. Michiel had een XT. We speelden simpele spelletjes als Space Quest-1 en Larry." Zijn favorieten waren indertijd managementspelletjes als Railroad Tycoon. Daarin moet de speler een spoorlijn aanleggen, in concurrentie met drie fictieve mede-ondernemers. Dat kon erg lang duren, zeker op een XT", herinnert Carlo zich. Paul beaamt: Als ik om een uur of elf uit het cafe kwam, moest ik nog effe een leveltje proberen. Voor ik 't wist, was het dan acht uur 's ochtends."

Tot een jaar of vier geleden was 't leuk", vervolgt Paul. Met spellen als Simcity en Civilisation. Dat zijn nog steeds klassiekers. Die hebben op Internet aparte chatboxes." Inmiddels weet het duo dat de lol van een spelletje eraf is zodra je weet waardoor je kan winnen. Na jaren van intensief spellen sparen en spelen hebben ze de meeste concepten wel gezien. Soms borduren de makers voort op een oud succes. Zo kwamen na Railroad Tycoon, Flight Tycoon en Pizza Tycoon uit. Carlo vergelijkt het met films. Je ziet nauwelijks veel nieuwe plots. Sommige variaties op een thema zijn echter nog altijd de moeite waard." Zo is Carlo vol verwachting over Space Quest-6, de versie die in augustus uitkomt. Toch gebruikt hij tegenwoordig z'n computer vooral voor E-mail, perfect vormgegeven afstudeerverslagen en het uitrekenen van afdelingslijsten.

Beider motivatie komt vooral voort uit een drang tot het bekijken van nieuwe spelletjes, in plaats van het intensief spelen ervan. Het succes van zo'n hobby hangt af van hoe je de hand kunt leggen op software", erkent Carlo. Ik ken iemand die veel en snel aan nieuwe spelletjes kan komen." Dan nog is het nauwelijks bij te benen. Wekelijks verschijnen zes tot tien nieuwe spelletjes op de markt, weet Paul. Updates niet meegerekend." Carlo: Ik heb geen tijd om ze allemaal te proberen. Daar ben ik al vier jaar geleden mee gestopt."

Ieder hebben ze zo'n duizend spelletjes, met een winkelwaarde van rond de honderd gulden per stuk. Een enkel spel heb ik gekocht, de andere krijg ik toevallig in handen", meldt Carlo vaag. Een deel van de spelletjes haalt hij per modem van zogeheten bulletin boards. Dat is niet altijd even legaal, omdat krakers daar beta-versies van nog uit te brengen spelen op hebben gezet. Die versies zijn eigenlijk bedoeld om binnen het bedrijf te testen.

Sinds de introductie van de CD-Rom is het plukken van bulletin boards echter een tijdrovende zaak geworden. De spelletjes zijn zo uitgebreid dat soms 25 files gedownload moeten worden. Met een modem is dat nauwelijks te doen. Maar er zijn andere mogelijkheden: via Internet, via kennissen.

Carlo start een in de winkel aangeschafte versie op van Wing Commander-3, 169 gulden, geperst op vier cd's. Een langdurige intro begint: filmische beelden onder begeleiding van Startrek-achtige muziek. We zijn beland in het jaar 2500. De Planet Federation is in oorlog met een soort katachtigen, Kilrathi genaamd. Paul aanschouwt het spel voor het eerst en is vol bewondering. Carlo verlaat het moederschip voor een missie. Hoewel de joy-stick niet geheel goed is gekalibreerd, keert hij weer veilig op de basis terug. Sommige spelletjes zijn ontzettend mooi, als je ze tenminste speelt op de snelste computer available", verklaart hij. Loopt Wing Commander te traag, dan weet je dat je qua computer achterloopt."

Carlo doceert: De standaard harde schijf is 420 mb. Wil je er echt tegen aan, dan heb je zevenhonderd tot achthonderd nodig. Anders is er geen plek, als je ook nog Windows, Wordperfect, Quattro, Corel Draw, en Doom kwijt wilt. Binnen de kortste keren is-ie vol." Zijn pentium is 1200 mb, ofwel 1,2 gig. Zijn arsenaal spelletjes heeft hij onlangs op drie cd's van 650 mb per stuk gezet, vergelijkbaar met ruim 1300 floppy's. De ultieme back-up", aldus Carlo.

Doom-2 wordt opgezet. Dertig levels met een uiterst gevarieerd scala aan monsters en belagers. De speler kan zich bewapenen met pistool, kettingzaag, boksbeugel, dubbelloops geweer dan wel bazooka. In bepaalde situaties is echter de BFG noodzakelijk: the Big Fucking Gun. Al wat de speler op zijn weg tegenkomt, vindt bloederig zijn einde, onder het slaken van doodskreetjes. Voor Doom blijven Paul en zijn collega's soms een paar uur langer op het werk. Dat vindt zijn baas geen probleem. Op de Landbouwuniversiteit is Doom spelen op het netwerk verboden. Doom kun je spelen op drie manieren: in de cooperative mode - samen met anderen, in de death match mode - tegen anderen, of alleen. Dat is de kracht van Doom", vindt Paul. Het is het eerste netwerkspel. Eigenlijk zijn we terug bij het begin van spel: je speelt weer samen met anderen."

Re:ageer