Wetenschap - 26 maart 2009

‘OVERHEID LAKS MET AANPAK TROPENZIEKTEN’

Door de stijgende temperatuur voelen tropische insecten, planten en micro-organismen zich steeds meer thuis in Nederland. De nieuwkomers vormen een serieus gevaar voor de gezondheid, waarschuwen deskundigen. De overheid heeft hier echter nog weinig aandacht voor.

Twee jaar geleden brak in Italië de tropische ziekte Chikungunya uit. Oorzaak: de tijgermug die meekomt met geïmporteerde Lucky Bamboo, een populaire Aziatische sierplant. Meer dan 250 Italianen raakten geïnfecteerd, van wie één overleed. Ook voor Nederland is dit een mogelijk scenario, waarschuwden deelnemers aan een debat over de dreiging van tropenziekten in een opgewarmd Nederland, dat op 25 maart werd gehouden in CineMec Ede.
‘Vorig jaar liepen in ons land meer dan 120 mensen knokkelkoorts op in het buitenland. Voorheen was dit niet heel gevaarlijk omdat de ziekte zich niet kon verspreiden, maar als de tijgermug in Nederland weet te overleven wel’, vertelt spreker Wilfred Reinhold die zich als milieujurist heeft gestort op het exotische gevaar.
Nu al weten enkele muggen buiten te kassen te overleven. ‘Veel mensen realiseren zich niet dat de temperatuur al flink gestegen is de afgelopen jaren’, vertelt Arnold van Vliet, bioloog bij de leerstoelgroep Milieusysteemanalyse. ‘De jaren 2006 en 2007 hadden een gemiddelde temperatuur die vergelijkbaar was met Zuid-Frankrijk. De Natuurkalender laat zien dat de natuur daardoor op grote schaal aan het veranderen is. We zien bijvoorbeeld een toename in warmteminnende soorten.’
Niet alleen nieuwe ziekten zoals malaria en knokkelkoorts vormen een bedreiging. Reeds bestaande gezondheidsproblemen worden ook versterkt, zoals hooikoorts door de uit Zuid-Amerika afkomstige plant ambrosia. Ook neemt de kans op de ziekte van Lyme toe in een warmer klimaat.
Volgens de sprekers reageert de overheid laks op al het naderend onheil. ‘De Lucky Bamboo mag nog steeds worden geïmporteerd’, illustreert Reinhold. ‘De Plantenziektenkundige Dienst heeft wel vallen in de kassen geplaatst, maar daarmee worden lang niet alle muggen gevangen.’
Van Vliet: ‘Ervaring leert dat de samenleving zeer traag en moeizaam reageert op de komst van nieuwe soorten die overlast veroorzaken. Kijk naar de processierups, die hebben we na vijftien jaar nog niet onder controle.’ Knelpunt is volgens hem de onduidelijkheid over wie verantwoordelijk is voor de soorten. ‘Wie is de probleemeigenaar en wie moet voor de kosten opdraaien?’ / Laurien Holtjer

Het debat Tropenkoort in Nederland is onderdeel van het Maatschappelijk Café, georganiseerd door Schuttelaar & Partners samen met onder meer Wageningen UR.

Re:ageer