Wetenschap - 8 januari 2009

ONVRUCHTBAAR DOOR DE PIL

Dat het Vaticaan een tegenstander van anticonceptie is, is geen nieuws. Maar deze week kwam de katholieke autoriteit met een nieuw argument: hormonen komen via de urine van pilgebruiksters in het riool terecht en veroorzaken onvruchtbaarheid bij mannen. ‘Echt een onzinverhaal’ zegt prof. Tinka Murk, hoogleraar Milieutoxicologie.

Een van de eerste reacties op de studie van het Vaticaan kwam van de Italiaanse vereniging van contraceptie. ‘Zodra de lever de hormonen in anticonceptiemiddelen heeft omgezet, zijn die niet meer in staat vrouwelijke hormonale effecten te veroorzaken.’
Beide partijen hebben de klok horen luiden, volgens Murk, maar hebben de klepel niet gevonden. ‘De werkzame stof in de pil is ethinyloestradiol, een synthetische variant van het vrouwelijke hormoon oestradiol. In de lever wordt dit onwerkzaam gemaakt doordat er een extra molecuul, glucuronide, aan gehangen wordt, waarna het via de urine wordt uitgescheiden.
Tot zover heeft de contraceptievereniging gelijk. Maar in het riool wordt dit glucuronide er door bacteriën gelijk weer afgehaald waardoor het weer actief ethinyloestradiol wordt. Er komt dus wel een actief hormoon in het riool terecht.
Toch komt deze stof niet in ons drinkwater of voedsel terecht omdat meer dan vijfennegentig procent in rioolwaterzuiveringsinstallaties wordt afgebroken. De enige manier waarop de hormonen de mannelijke vruchtbaarheid zouden kunnen beïnvloeden is als we massaal rivierwater zouden gaan drinken. Maar niemand is zo stom om dat te doen.
In rivierwater blijft ethinyloestradiol dus wel zitten. En in sommige kleine rivieren die de overloop van grote steden opvangen, veroorzaakt het vervrouwelijking van mannelijke vissen. Er is dus wel effect op het milieu, maar de hormonen hopen niet op in vis.’
Murk merkt nog op dat zwangere vrouwen vele malen meer hormonen uitscheiden in hun plas dan pilgebruiksters. En als we het beleid van de paus volgen, kan die hoeveelheid nog groter worden.

Re:ageer