Organisatie - 22 januari 2009

ONDERWIJSPLAN VOOR LAND ZONDER LERAREN

Eindelijk ging hij door, begin januari, de eerder uitgestelde Afghanistanmissie van Wageningen UR. Nederland gaat het berooide land helpen om het landbouwonderwijs op poten te zetten, en Wageningen UR werkt mee.

Henk Jansen van VHL (tweede van rechts) met lokale bestuurders in de ontvangstruimte in Kamp Holland, Uruzgan.
Te gevaarlijk, zo’n missie? Volgens Henk Jansen van Van Hall Larenstein valt dat enorm mee, hoewel honderd meter bij hem vandaan een raket insloeg in Kamp Holland.
Henk Jansen, adviseur voor internationale onderwijsprojecten bij Training&Consultancy van VHL, was een van de missieleden die op 5 januari afreisden naar Kabul. Hij werd vergezeld door Rudy Rabbinge van Wageningen Universiteit, Jan Fongers van Wageningen International en vertegenwoordigers van de agrarisch praktijkopleiding PTC+, en de ministeries van Buitenlandse Zaken en LNV.
Vanuit de Nederlandse ambassade in Kabul legde het gezelschap bezoeken af aan ministeries en donororganisaties – in gepantserde auto’s en onder begeleiding van bodyguards. Doel van de missie was de plannen te bespreken voor het opzetten van landbouwonderwijs in Afghanistan.
Driekwart van de Afghaanse bevolking leeft van de landbouw. De boeren zijn voornamelijk zelfvoorzienend. ‘Terwijl er goede kansen liggen om met producten als amandelen, pistachenoten en gedroogde abrikozen de wereldmarkten te betreden’, vertelt Henk Jansen. Om de benodigde kennis bij de mensen te brengen, moeten landbouwvakken weer worden opgenomen in het gewone onderwijs. Maar er zijn geen leraren te vinden in Afghanistan. Na veertig jaar oorlog ligt het hele onderwijssysteem plat. In Uruzgan bijvoorbeeld is 93 procent van de bevolking analfabeet en ongeschoold. Jansen: ‘Zelfs de ministeries hebben geen fatsoenlijke staf. Kadertrainingen hebben dan ook de hoogste prioriteit. Waarschijnlijk wordt in de toekomst ook een deel van de mensen in Wageningen opgeleid.’
Uiteindelijk is het de bedoeling dat er een nationaal landbouwinstituut komt in Kabul, zeven regionale instituten, en in elk van de 34 provincies een landbouwschool. Nederland wil helpen bij het opzetten van het nationale instituut, dat een onderwijsprogramma zal ontwikkelen en docenten trainen, en dat een centrum huisvest voor toegepast onderzoek en documentatie. Ook wil Nederland zich inzetten bij het opzetten van één of twee van de regionale centra en een landbouwschool in Uruzgan. De Afghaanse viceminister van Onderwijs en de Nederlandse ambassadeur in Afghanistan sloten daartoe tijdens de missie een samenwerkingsovereenkomst. Op 1 april begint de aanloopfase voor het project, dat een jaar later van start moet gaan en voorlopig drie jaar zal lopen.
Na het bezoek aan Kabul ging het Wageningse deel van de delegatie terug naar Nederland, met uitzondering van Henk Jansen. Hij vloog met de andere missieleden door naar Kamp Holland. ‘Dat is een enorm gefortificeerd complex, waar voor tweeduizend mensen alles wordt aangevoerd.’ Toch bleek het binnen de omheining niet helemaal veilig. Op honderd meter afstand van Jansen sloeg een raket in. ‘Dat was voor het eerst sinds 2006. Het was een laatste stuiptrekking van de Taliban. De Nederlandse militairen waren net met een groot offensief in de Baluchivallei bezig.’
In Kamp Holland sprak Jansen met mensen van lokale overheden en ngo’s. ‘Met het opleiden van mensen ben je er nog niet. Er moeten wegen worden gebouwd, markten moeten functioneren en er moeten kredietfaciliteiten zijn. De veiligheid blijft een heikel punt.’ Daarom wil Jansen ook graag een school helpen opbouwen in een rustige provincie waar beter aan die randvoorwaarden wordt voldaan.
Door slechte weersomstandigheden moest de onderwijsgroep vier dagen langer in Kamp Holland blijven dan de bedoeling was. Jansen mocht twintig minuten bellen met de Nederlandse ambassadeur in Kabul, met de telefoon van de kampcommandant. Die liet zich in dat gesprek positief uit over de missie: ‘Hij had nog nooit zo’n effectieve onderwijsmissie met zulke concrete resultaten gezien, zei hij.’

Re:ageer